Bölüm 47

Kur'ân Tefsiri

421 hadis No 2950 - 3369
كتاب تفسير القرآن عن رسول الله صلى الله عليه وسلم

Hadisler

2950 Kim Kur'an hakkında bilgisizce söz söylerse, ateşteki yerine hazırlansın. Abdullah b. Abbâs Bab 1Kur'ân'ı kendi görüşüyle tefsir eden kimse hakkında 2951 Kim Kur'an hakkında kendi re'yiyle söz söylerse ateşteki yerine hazırlansın. Abdullah b. Abbâs Bab 1Kur'ân'ı kendi görüşüyle tefsir eden kimse hakkında 2952 Kim Kur'an hakkında kendi re'yiyle söz söyler de isabet ederse, yine de hata etmiştir. Cündeb b. Abdullah Bab 1Kur'ân'ı kendi görüşüyle tefsir eden kimse hakkında 2953 Namazı kendimle kulum arasında ikiye böldüm; yarısı benim, yarısı kulumundur. Ebû Hüreyre Bab 2Fâtihatü'l-Kitâb sûresinden 2953b Adî b. Hâtim'in Resûlullah'ın yanına gelip Müslüman olması Adî b. Hâtim Bab 2Fâtihatü'l-Kitâb sûresinden 2954 Yahudiler gazaba uğramışlardır, Hristiyanlar ise sapkındırlar. Adî b. Hâtim Bab 2Fâtihatü'l-Kitâb sûresinden 2955 Allah Âdem'i bütün yeryüzünden avuçladığı bir avuç topraktan yarattı. Ebû Mûsâ el-Eş'arî Bab 3Bakara sûresinden 2956 İsrâiloğulları kapıdan secde ederek değil, kalçaları üzerinde sürünerek girdiler. Ebû Hüreyre Bab 3Bakara sûresinden 2957 Karanlık gecede kıbleyi bilemeyip her biri bir yöne namaz kılınca Bakara 115. âyet indi. Âmir b. Rebîa Bab 3Bakara sûresinden 2958 Peygamber Mekke'den Medine'ye gelirken bineği hangi yöne giderse o yöne doğru nafile namaz kılardı. Abdullah b. Ömer Bab 3Bakara sûresinden 2959 Ömer'in Makam'ın arkasında namaz kılma dileği üzerine Bakara 125. âyet indi. Enes b. Mâlik Bab 3Bakara sûresinden 2960 Ömer, İbrâhîm'in makamından namaz yeri edinilmesini teklif edince bu âyet indi. Enes b. Mâlik Bab 3Bakara sûresinden 2961 Nûh'un tebliğ ettiğine Muhammed ve ümmeti şahitlik eder; vasat ümmet, adil ümmettir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 3Bakara sûresinden 2962 Kâbe'ye yöneltilmeyi arzu eden Resûlullah'a Bakara 144. âyet indi; ensâr rükûda iken Kâbe'ye döndü. Berâ b. Âzib Bab 3Bakara sûresinden 2963 Kıblenin değiştiği haber verildiğinde onlar sabah namazında rükûda idiler. Abdullah b. Ömer Bab 3Bakara sûresinden 2964 Beytülmakdis'e doğru namaz kılarken ölenlerin durumu sorulunca Bakara 143. âyet indi. Abdullah b. Abbâs Bab 3Bakara sûresinden 2965 Âişe: Senin dediğin gibi olsaydı âyet, onları tavaf etmemesinde günah yoktur şeklinde olurdu. Urve b. Zübeyr Bab 3Bakara sûresinden 2966 Enes: Safâ ile Merve cahiliye nişanelerindendi; İslâm gelince onlardan uzak durduk. Âsım el-Ahvel Bab 3Bakara sûresinden 2967 Allah'ın başladığı ile başlıyoruz. Câbir b. Abdullah Bab 3Bakara sûresinden 2968 Kays b. Sırme'nin oruçluyken iftar etmeden uyuyup bayılması üzerine Bakara 187. âyet indi. Berâ b. Âzib Bab 3Bakara sûresinden 2969 Dua ibadetin ta kendisidir; Rabbiniz: Bana dua edin, size icabet edeyim, dedi. Nu'mân b. Beşîr Bab 3Bakara sûresinden 2970 Beyaz iplik ile siyah iplik, gündüzün beyazlığı ile gecenin karanlığıdır. Adî b. Hâtim Bab 3Bakara sûresinden 2971 Adî iki deve bağı alıp bakınca Resûlullah: O ancak gece ve gündüzdür, buyurdu. Adî b. Hâtim Bab 3Bakara sûresinden 2972 Ebû Eyyûb: Kendinizi tehlikeye atmayın âyeti, malları için cihadı bırakmak isteyen ensâr hakkında indi. Eslem Ebû İmrân et-Tücîbî Bab 3Bakara sûresinden 2973 Kâ'b b. Ucre: Başındaki haşereler yüzünden fidye âyeti benim hakkımda indi. Kâ'b b. Ucre Bab 3Bakara sûresinden 2974 Başını tıraş et ve bir kurban kes ya da üç gün oruç tut ya da altı yoksulu doyur. Kâ'b b. Ucre Bab 3Bakara sûresinden 2975 Hac Arafat'tır; fecirden önce Arafat'a yetişen hacca yetişmiştir, Minâ günleri de üçtür. Abdurrahman b. Ya'mer Bab 3Bakara sûresinden 2976 Allah'a en sevimsiz gelen adam, aşırı inatçı ve kavgacı olandır. Âişe Bab 3Bakara sûresinden 2977 Yahudiler hayızlı kadınla bir arada bulunmazdı; "Sana hayız hakkında soruyorlar" âyeti indi Enes Bab 3Bakara sûresinden 2978 Yahudilerin "çocuk şaşı olur" sözü üzerine "Kadınlarınız sizin için bir tarladır" âyeti indi Câbir Bab 3Bakara sûresinden 2979 "Kadınlarınız sizin için bir tarladır" âyeti: Yani tek bir delikten Ümmü Seleme Bab 3Bakara sûresinden 2980 Önden de yaklaş, arkadan da; ancak dübürden ve hayız hâlinden sakın Abdullah b. Abbâs Bab 3Bakara sûresinden 2981 Ma'kıl b. Yesâr'ın kız kardeşini eski kocasına vermemesi üzerine Bakara 232. âyet indi Ma'kıl b. Yesâr Bab 3Bakara sûresinden 2982 Âişe mushafına "Namazlara, orta namaza ve ikindi namazına devam edin" diye yazdırdı Âişe'nin âzatlısı Ebû Yûnus Bab 3Bakara sûresinden 2983 Orta namaz (salâtü'l-vüstâ), ikindi namazıdır. Semure b. Cündeb Bab 3Bakara sûresinden 2984 Allah'ım! Bizi orta namazdan alıkoydukları gibi kabirlerini ve evlerini ateşle doldur. Ali Bab 3Bakara sûresinden 2985 Salât-ı vüstâ (orta namaz), ikindi namazıdır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 3Bakara sûresinden 2986 Namazda konuşurduk; "Allah'a gönülden boyun eğerek durun" âyeti inince susmakla emrolunduk Zeyd b. Erkam Bab 3Bakara sûresinden 2987 Ensâr mescide salkım asarken kötüsünü getirenler üzerine "Kötüsünü vermeye kalkışmayın" âyeti indi Berâ Bab 3Bakara sûresinden 2988 Şeytanın insanoğluna bir dokunuşu vardır, meleğin de bir dokunuşu vardır. Abdullah b. Mes'ûd Bab 3Bakara sûresinden 2989 Ey insanlar! Allah temizdir, ancak temiz olanı kabul eder; yiyeceği haram olanın duası nasıl kabul edilir! Ebû Hüreyre Bab 3Bakara sûresinden 2990 İçimizden geçenle hesaba çekilme endişesi, "Allah hiç kimseye gücünün yetmediğini yüklemez" âyetiyle giderildi Ali Bab 3Bakara sûresinden 2991 Kul, kızıl altının körükten arınıp çıktığı gibi günahlarından çıkar. Ümeyye Bab 3Bakara sûresinden 2992 Rabbimiz! Unutur ya da yanılırsak bizi sorumlu tutma, dediler; Allah "Yaptım" buyurdu Abdullah b. Abbâs Bab 3Bakara sûresinden 2993 Müteşabihin peşine düşenleri gördüğünde onları tanı! Âişe Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 2994 Müteşabihin peşine düşenleri gördüğünüzde onlardan sakının; Allah'ın adlandırdığı kimseler onlardır Âişe Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 2995 Her peygamberin peygamberlerden velileri vardır; benim velim babam ve Rabbimin halilidir Abdullah Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 2996 Bir Müslümanın malını almak için yalan yere yemin eden, Allah ona öfkeliyken O'na kavuşur Abdullah Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 2997 Ebû Talha bahçesini Allah için verdi; Resûlullah "Onu akrabana ver" buyurdu Enes Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 2998 Hacca yol bulmak nedir? Azık ve binektir; hacı saçı başı dağınık, kokusu değişmiş olandır Abdullah b. Ömer Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 2999 Mübâhele âyeti inince Resûlullah Ali, Fâtıma, Hasan ve Hüseyin'i çağırıp "Bunlar benim ailemdir" dedi Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3000 Cehennemin köpekleri gök kubbe altındaki en kötü ölülerdir; en hayırlı ölüler onların öldürdükleridir Ebû Gâlib Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3001 Siz yetmiş ümmeti tamamlıyorsunuz; siz onların en hayırlısı ve Allah katında en değerlisisiniz. Behz b. Hakîm'in dedesi Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3002 Kendilerini Allah'a davet ettiği hâlde peygamberlerine bunu yapan bir kavim nasıl kurtuluşa erer! Enes Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3003 Yüzünden kanı silerken: "Peygamberlerine bunu yapan bir ümmet nasıl kurtuluşa erer!" Enes Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3004 Uhud'da Ebû Süfyân ve iki kişiye lanet edilince "Senin bu işte bir yetkin yoktur" âyeti indi Abdullah b. Ömer Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3005 Resûlullah dört kişiye beddua ederken âyet indi; Allah onları İslâm'a hidayet etti Abdullah b. Ömer Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3006 Günah işleyip temizlenen, namaz kılan ve Allah'tan bağışlanma dileyeni Allah mutlaka bağışlar Esmâ b. Hakem el-Fezârî Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3007 Uhud günü herkes uyuklamadan kalkanının altında sallanıyordu; "üzerinize bir uyuklama indirdi" âyeti Ebû Talha Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3008 Uhud günü saflarımızdayken uyuklama bizi bürüdü; kılıcım elimden düşüyor, ben de alıyordum. Enes Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3009 "Bir peygamberin ganimete hıyanet etmesi olacak şey değildir" âyeti Bedir'de kaybolan bir örtü üzerine indi. İbn Abbâs Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3010 Allah, Câbir'in babasını diriltti ve onunla yüz yüze konuştu. Câbir b. Abdullah Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3011, 3283 Şehidlerin ruhları yeşil kuşlar içindedir; cennette diledikleri yerde dolaşırlar. Mesrûk Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3012 Malının zekâtını vermeyenin boynuna kıyamet günü Allah bir yılan geçirir. Abdullah b. Mes'ûd Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3013 Cennette bir kamçılık yer dünyadan hayırlıdır; dilerseniz "Kim ateşten uzaklaştırılırsa" âyetini okuyun. Ebû Hüreyre Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3014 İbn Abbâs: "Yaptıklarıyla sevinip yapmadıklarıyla övülmeyi sevenler" âyeti ehl-i kitap hakkında indi. Humeyd b. Abdurrahmân b. Avf Bab 4Âl-i İmrân sûresinden 3015, 3288 Câbir malı hakkında nasıl hüküm vereceğini sorunca "Allah size çocuklarınız hakkında emreder" âyeti indi. Câbir b. Abdullah Bab 5Nisâ sûresinden 3016 Evtâs günü kocaları olan kadınlar esir alınınca "Sağ ellerinizin sahip olduğu hariç evli kadınlar" âyeti indi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 5Nisâ sûresinden 3017 Evtâs esirlerinin kocaları olduğu Resûlullah'a anlatılınca evli kadınlarla ilgili âyet indi. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 5Nisâ sûresinden 3018 Büyük günahlar: Allah'a şirk koşmak, anne babaya isyan, cana kıymak ve yalan söz. Enes Bab 5Nisâ sûresinden 3019 Büyük günahların en büyüğü Allah'a şirk, anne babaya isyan ve yalan şahitliktir; keşke sussa dedik. Ebû Bekre Bab 5Nisâ sûresinden 3020 Allah adına yemin edip içine sivrisinek kanadı kadar yalan katanın kalbine kıyamete kadar bir leke konur. Abdullah b. Üneys el-Cühenî Bab 5Nisâ sûresinden 3021 Büyük günahlar Allah'a şirk koşmak ve anne babaya isyan etmek ya da yemîn-i gamûstur. Abdullah b. Amr Bab 5Nisâ sûresinden 3022 Ümmü Seleme "Erkekler savaşıyor, kadınlar savaşmıyor" deyince "Allah'ın üstün kıldığını temenni etmeyin" indi. Mücâhid Bab 5Nisâ sûresinden 3023 Ümmü Seleme hicrette kadınların anılmadığını söyleyince "Hiçbir çalışanın amelini zayi etmem" âyeti indi. Ümmü Seleme Bab 5Nisâ sûresinden 3024 Minberdeyken Nisâ sûresini dinleyen Resûlullah "Seni de bunlara şahit getirdiğimizde" âyetinde ağladı. Abdullah Bab 5Nisâ sûresinden 3025 Ben Kur'an'ı başkasından dinlemeyi severim. Abdullah Bab 5Nisâ sûresinden 3026 Ali sarhoşken namazda yanlış okuyunca "Sarhoşken namaza yaklaşmayın" âyeti indi. Ali b. Ebû Tâlib Bab 5Nisâ sûresinden 3027 Zübeyr ile bir Ensârî'nin su davası üzerine "Seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar" âyeti indi. Abdullah b. Zübeyr Bab 5Nisâ sûresinden 3028 Uhud'dan dönenler hakkında iki gruba ayrılınca "Münafıklar hakkında iki grup oldunuz" âyeti indi. Zeyd b. Sâbit Bab 5Nisâ sûresinden 3029 Kıyamet günü maktul katilini getirir ve "Ey Rabbim, bu beni öldürdü" der. İbn Abbâs Bab 5Nisâ sûresinden 3030 Selam veren bir adamı öldürüp koyunlarını alanlar üzerine "Size selam verene mümin değilsin demeyin" indi. İbn Abbâs Bab 5Nisâ sûresinden 3031 İbn Ümmü Mektûm gözlerinin görmediğini söyleyince "özür sahipleri dışında" ifadesi indi. Berâ b. Âzib Bab 5Nisâ sûresinden 3032 Abdullah b. Cahş ve İbn Ümmü Mektûm Bedir'de ruhsat isteyince oturanlarla ilgili âyet indi. İbn Abbâs Bab 5Nisâ sûresinden 3033 Resûlullah'ın uyluğu Zeyd'in uyluğu üzerindeyken "özür sahipleri dışında" indi; uyluğunu ezecek gibi ağırlaştı. Sehl b. Sa'd Bab 5Nisâ sûresinden 3034 Güven içinde namazı kısaltmak Allah'ın size verdiği bir sadakadır; O'nun sadakasını kabul edin. Ya'lâ b. Ümeyye Bab 5Nisâ sûresinden 3035 Dacnân ile Usfân arasında Cebrâil, ashabın iki gruba ayrılıp korku namazı kılmasını emretti. Ebû Hüreyre Bab 5Nisâ sûresinden 3036 Benî Übeyrık'ın hırsızlığı ve Lebîd'i suçlaması üzerine "Hainlerin savunucusu olma" âyetleri indi. Katâde b. Nu'mân Bab 5Nisâ sûresinden 3037 Kur'an'da bana şu âyetten daha sevimli bir âyet yoktur: Allah kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz Ali b. Ebû Tâlib Bab 5Nisâ sûresinden 3038 Mü'mine isabet eden her şeyde bir kefaret vardır; ayağına batan diken bile Ebû Hüreyre Bab 5Nisâ sûresinden 3039 Ey Ebû Bekir, sen ve mü'minler bununla dünyada cezalandırılırsınız ve Allah'a günahsız kavuşursunuz Ebû Bekir es-Sıddîk Bab 5Nisâ sûresinden 3040 Sevde, Peygamber'in kendisini boşamasından korkunca gününü Âişe'ye verdi; barış âyeti indi Abdullah b. Abbâs Bab 5Nisâ sûresinden 3041 İndirilen son âyet kelâle âyetidir: Senden fetva istiyorlar. De ki: Allah size kelâle hakkında fetva veriyor Berâ b. Âzib Bab 5Nisâ sûresinden 3042 Kelâleyi soran adama: Yaz âyeti sana yeter Berâ b. Âzib Bab 5Nisâ sûresinden 3043 Ömer: Bu âyetin hangi gün indiğini biliyorum; Arafe gününde, bir cuma günü indi Târık b. Şihâb Bab 6Mâide sûresinden 3044 İbn Abbâs: Dinin kemale erdiği âyet bir bayram gününde, cuma ve Arafe gününde indi Ammâr b. Ebû Ammâr Bab 6Mâide sûresinden 3045 Rahmân'ın sağ eli doludur, bol bol akıtır; gece ve gündüz onu eksiltmez Ebû Hüreyre Bab 6Mâide sûresinden 3046 Ey insanlar, dağılın; Allah beni korudu Âişe Bab 6Mâide sûresinden 3047 İsrâiloğulları günaha düşenlerle oturup yiyip içince Allah kalplerini birbirine çarptı Abdullah b. Mes'ûd Bab 6Mâide sûresinden 3048 Zalimin elini tutup onu hakka yöneltmedikçe kurtulamazsınız Ebû Ubeyde Bab 6Mâide sûresinden 3049 Ömer: Allah'ım, içki hakkında bize şifa veren bir açıklama yap; Mâide âyeti inince: Vazgeçtik, vazgeçtik Ömer b. el-Hattâb Bab 6Mâide sûresinden 3050 İçki haram kılınmadan önce ölen sahâbîler hakkında: İman edip salih amel işleyenlere yediklerinden günah yoktur Berâ b. Âzib Bab 6Mâide sûresinden 3051 İçki içer hâlde ölen arkadaşlarımızın durumu ne olacak? sorusu üzerine Mâide 93. âyet indi Berâ b. Âzib Bab 6Mâide sûresinden 3052 İbn Abbâs: İçki içer hâlde ölenler sorulunca, iman edip salih amel işleyenlere günah yoktur âyeti indi Abdullah b. Abbâs Bab 6Mâide sûresinden 3053 Mâide 93. âyet inince Resûlullah bana: Sen onlardansın, buyurdu Abdullah Bab 6Mâide sûresinden 3054 Eti kendine haram kılan adam üzerine: Allah'ın size helal kıldığı temiz şeyleri haram kılmayın Abdullah b. Abbâs Bab 6Mâide sûresinden 3055 Hac her yıl mı? diye sorulunca: Hayır; evet deseydim farz olurdu Ali b. Ebû Tâlib Bab 6Mâide sûresinden 3056 Babam kim? diye soran adama: Baban falancadır Enes b. Mâlik Bab 6Mâide sûresinden 3057 İnsanlar bir zalimi görüp elini tutmazlarsa, Allah'ın hepsini bir cezayla kuşatması yakındır Ebû Bekir es-Sıddîk Bab 6Mâide sûresinden 3058 O günlerde sabretmek kor ateşi avuçta tutmak gibidir; amel edene sizden elli kişinin ecri vardır Ebû Ümeyye eş-Şa'bânî Bab 6Mâide sûresinden 3059 Temîm ed-Dârî ile Adî b. Beddâ'nın gümüş kâse olayı üzerine vasiyete şahitlik âyetleri indi Abdullah b. Abbâs, Temîm ed-Dârî'den Bab 6Mâide sûresinden 3060 Mâide sûresinin vasiyete şahitlik âyeti, Temîm ed-Dârî ile Adî b. Bedâ'nın kadeh olayı üzerine indi. Abdullah b. Abbâs Bab 6Mâide sûresinden 3061 Sofra gökten ekmek ve et olarak indirildi; hıyanet edip biriktirince maymunlara ve domuzlara dönüştürüldüler. Ammâr b. Yâsir Bab 6Mâide sûresinden 3062 Allah, Îsâ'ya kıyamet günü vereceği cevabı telkin etti: "Sen yücesin! Hakkım olmayan bir şeyi söylemek bana yakışmaz." Ebû Hüreyre Bab 6Mâide sûresinden 3063 İndirilen son sûre Mâide sûresidir. Abdullah b. Amr Bab 6Mâide sûresinden 3064 Ebû Cehil "Seni değil, getirdiğini yalanlıyoruz" deyince "Onlar seni yalanlamıyorlar" âyeti indi. Ali b. Ebû Tâlib Bab 7En'âm sûresinden 3065 Üstten ve alttan azap âyeti inince Peygamber "Senin yüzüne sığınırım" dedi; birbirine düşürülmeyi "daha hafif" saydı. Câbir b. Abdullah Bab 7En'âm sûresinden 3066 Üstten ve alttan gelecek azap mutlaka olacaktır, fakat vuku bulması henüz gelmemiştir. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 7En'âm sûresinden 3067 İmanı zulümle karıştırmamak âyetindeki zulüm şirktir. Abdullah Bab 7En'âm sûresinden 3068 Kim Muhammed'in Rabbini gördüğünü iddia ederse Allah'a karşı büyük bir iftirada bulunmuş olur. Mesrûk Bab 7En'âm sûresinden 3069 Bizim öldürdüğümüzü yiyip Allah'ın öldürdüğünü yemiyor muyuz, diye sorulunca En'âm sûresindeki besmele âyetleri indi. Abdullah b. Abbâs Bab 7En'âm sûresinden 3070 Muhammed'in mührünü taşıyan sahifeye bakmak isteyen, En'âm sûresindeki "Gelin, okuyayım" âyetlerini okusun. Abdullah Bab 7En'âm sûresinden 3071 Rabbinin bazı âyetlerinin gelmesi, güneşin battığı yerden doğmasıdır. Ebû Saîd Bab 7En'âm sûresinden 3072 Üç şey çıktığında önceden iman etmemiş kimseye imanı fayda vermez: Deccâl, Dâbbe ve güneşin batıdan doğması. Ebû Hüreyre Bab 7En'âm sûresinden 3073 Kulum bir iyiliğe niyetlenirse ona bir iyilik, onu yaparsa on misli yazın. Ebû Hüreyre Bab 7En'âm sûresinden 3074 Rabbi dağa tecelli edince dağ yere battı ve Mûsâ baygın düştü. Enes b. Mâlik Bab 8A'râf sûresinden 3075 Allah kulu cennet için yarattığında onu cennet ehlinin ameliyle amel ettirir. Müslim b. Yesâr el-Cühenî Bab 8A'râf sûresinden 3076 Âdem inkâr etti, zürriyeti de inkâr etti; Âdem unuttu, zürriyeti de unuttu. Ebû Hüreyre Bab 8A'râf sûresinden 3077 İblîs, çocuğu yaşamayan Havvâ'ya "Ona Abdülhâris adını ver" dedi. Semüre b. Cündeb Bab 8A'râf sûresinden 3078 "Âdem yaratıldığında" diye başlayan rivayet: İblîs Havvâ'ya "Çocuğa Abdülhâris adını ver" dedi. Ebû Hüreyre Bab 8A'râf sûresinden 3079 Sa'd'ın Bedir'de istediği kılıç üzerine "Sana ganimetleri soruyorlar" âyeti indi. Sa'd b. Ebû Vakkâs Bab 9Enfâl sûresinden 3080 Bedir'den sonra kervana gitmesi istenince esir Abbâs: "Allah sana iki topluluktan birini vaat etti ve verdi" dedi. Abdullah b. Abbâs Bab 9Enfâl sûresinden 3081 Bedir'de Peygamber kıbleye yönelip "Allah'ım! Bana vaat ettiğini yerine getir!" diye yalvardı. Ömer b. el-Hattâb Bab 9Enfâl sûresinden 3082 Allah bana ümmetim için iki eman indirdi; ben gidince onlara kıyamete kadar istiğfarı bırakırım. Ebû Mûsâ Bab 9Enfâl sûresinden 3083 Dikkat edin! Kuvvet atıcılıktır. Ukbe b. Âmir Bab 9Enfâl sûresinden 3084 Bedir esirleri hakkında Kur'an Ömer'in görüşü doğrultusunda indi: "Hiçbir peygambere esirler edinmek yakışmaz." Abdullah b. Mes'ûd Bab 9Enfâl sûresinden 3085 Ganimetler sizden önce hiç kimseye helal olmadı; gökten bir ateş iner ve onları yerdi. Ebû Hüreyre Bab 9Enfâl sûresinden 3086 Osmân, Enfâl ile Berâe'yi aralarına besmele yazmadan neden yan yana koyduğunu açıkladı. Abdullah b. Abbâs Bab 10Tevbe sûresinden 3087 Veda haccında: "Müslüman müslümanın kardeşidir; kadınlar hakkında birbirinize hayrı tavsiye edin." Amr b. el-Ahvas Bab 10Tevbe sûresinden 3088 Hacc-ı ekber günü kurban (nahr) günüdür Ali Bab 10Tevbe sûresinden 3089 Ali: Hacc-ı ekber günü kurban günüdür Ali Bab 10Tevbe sûresinden 3090 Bunu benim ailemden bir adamdan başkasının tebliğ etmesi uygun olmaz Enes b. Mâlik Bab 10Tevbe sûresinden 3091 Ali teşrik günlerinde ilan etti: Allah'ın ve Resûlü'nün zimmeti her müşrikten beridir İbn Abbâs Bab 10Tevbe sûresinden 3092 Ali: Dört şeyle gönderildim; Beytullah'ı hiçbir çıplak tavaf etmeyecek Zeyd b. Yüsey' Bab 10Tevbe sûresinden 3093 Bir adamın mescide devam ettiğini gördüğünüzde onun imanına şahitlik edin Ebû Saîd Bab 10Tevbe sûresinden 3094 Malın en faziletlisi zikreden dil, şükreden kalp ve imanına yardım eden mü'min eştir Sevbân Bab 10Tevbe sûresinden 3095 Ey Adî! Şu putu üzerinden at! Adî b. Hâtim Bab 10Tevbe sûresinden 3096 Ey Ebû Bekir! Üçüncüleri Allah olan iki kişi hakkında ne düşünürsün? Enes Bab 10Tevbe sûresinden 3097 Ben muhayyer bırakıldım ve seçtim; yetmişten fazla dilesem bağışlanacağını bilsem artırırdım İbn Abbâs Bab 10Tevbe sûresinden 3098 Gömleğini bana ver, babamı onunla kefenleyeyim; onun namazını kıl İbn Ömer Bab 10Tevbe sûresinden 3099 Takva üzerine kurulan mescit, benim şu mescidimdir Ebû Saîd el-Hudrî Bab 10Tevbe sûresinden 3100 Orada temizlenmeyi seven adamlar vardır âyeti suyla istinca eden Kubâ halkı hakkında indi Ebû Hüreyre Bab 10Tevbe sûresinden 3101 Peygambere ve iman edenlere, müşrikler için bağışlanma dilemek yakışmaz âyeti indi Ali Bab 10Tevbe sûresinden 3102 Ey Ka'b b. Mâlik! Annen seni doğurduğundan beri üzerine gelen en hayırlı günle müjdelen! Ka'b b. Mâlik Bab 10Tevbe sûresinden 3103 Ebû Bekir zamanında Kur'ân'ın toplanması: Berâe sûresinin sonunu Huzeyme b. Sâbit'in yanında buldum Zeyd b. Sâbit Bab 10Tevbe sûresinden 3104 Osman'ın mushafları istinsah ettirmesi: Ey mü'minlerin emîri! Bu ümmete yetiş Enes Bab 10Tevbe sûresinden 3105 Allah cennet ehline, O'na bakmaktan daha sevimli bir şey vermemiştir Suheyb Bab 11Yûnus sûresinden 3106 Dünya hayatındaki müjde, Müslümanın gördüğü ya da onun için gösterilen salih rüyadır Mısır halkından bir adam Bab 11Yûnus sûresinden 3107 Cibrîl, rahmet yetişir korkusuyla Firavun'un ağzına deniz çamuru tıkıştırdı İbn Abbâs Bab 11Yûnus sûresinden 3108 Cibrîl, Lâ ilâhe illallah der korkusuyla Firavun'un ağzına çamur tıkıştırdı İbn Abbâs Bab 11Yûnus sûresinden 3109 Rabbimiz yaratıklarını yaratmadan önce neredeydi? Amâ' içindeydi Ebû Rezîn Bab 12Hûd sûresinden 3110 Allah zalime süre verir; nihayet onu yakaladığında artık bırakmaz Ebû Mûsâ Bab 12Hûd sûresinden 3111 Herkes ne için yaratıldıysa ona kolaylaştırılmıştır, ey Ömer! Ömer b. el-Hattâb Bab 12Hûd sûresinden 3112 Bir kadınla oynaşan adama Hûd 114 okundu; "Bu ona mı mahsus?" denince "Bütün insanlar içindir" buyurdu. Abdullah Bab 12Hûd sûresinden 3113 Tanımadığı bir kadınla ilişki dışında her şeyi yapan adam hakkında Hûd 114 indi; bu bütün mü'minler içindir. Muâz b. Cebel Bab 12Hûd sûresinden 3114 Haram bir öpücüğün kefaretini soran adama Hûd 114 indi: "Sana ve ümmetimden bununla amel eden herkese." İbn Mes'ûd Bab 12Hûd sûresinden 3115 "Allah yolunda savaşan bir gazinin ailesine böyle mi halef oldun?"; Ebü'l-Yesar hakkında Hûd 114 indi. Ebü'l-Yesar Bab 12Hûd sûresinden 3116 Kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm, İbrâhîm oğlu İshâk oğlu Ya'kûb oğlu Yûsuf'tur. Ebû Hüreyre Bab 13Yûsuf sûresinden 3117 Ra'd, bulutlarla görevlendirilmiş bir melektir; yanında bulutları sürdüğü ateşten kamçılar vardır. İbn Abbâs Bab 14Ra'd sûresinden 3118 Yemişlerin birbirine üstün kılınması: dakal, fârisî, tatlı ve ekşi hurmalardır. Ebû Hüreyre Bab 14Ra'd sûresinden 3119 Güzel söz gibi olan güzel ağaç hurma ağacıdır; kötü ağaç ise Ebû Cehil karpuzudur. Enes b. Mâlik Bab 15İbrâhîm sûresinden 3120 Allah'ın iman edenleri sağlam sözle sabit kılması kabirde "Rabbin kim?" diye sorulduğu zamandır. Berâ Bab 15İbrâhîm sûresinden 3121 Yerin başka bir yere dönüştürüleceği gün insanlar nerede olacak? "Sırat üzerinde." Mesrûk Bab 15İbrâhîm sûresinden 3122 Arkada namaz kılan güzel bir kadın sebebiyle "Sizden öne geçenleri de geride kalanları da bildik" âyeti indi. İbn Abbâs Bab 16Hicr sûresinden 3123 Cehennemin yedi kapısından biri ümmetime karşı kılıç çeken kimse içindir. İbn Ömer Bab 16Hicr sûresinden 3124 Elhamdülillah, Ümmü'l-Kur'ân, Ümmü'l-Kitâb ve es-Seb'u'l-mesânî'dir. Ebû Hüreyre Bab 16Hicr sûresinden 3125 Allah ne Tevrat'ta ne İncil'de Ümmü'l-Kur'ân'ın benzerini indirmiştir; o, es-Seb'u'l-mesânî'dir. Ubey b. Ka'b Bab 16Hicr sûresinden 3126 "Onların hepsine yapmakta olduklarından soracağız" âyetindeki soru, lâ ilâhe illallah sözündendir. Enes b. Mâlik Bab 16Hicr sûresinden 3127 Mü'minin ferasetinden sakının; çünkü o, Allah'ın nuruyla bakar. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 16Hicr sûresinden 3128 Zevalden sonra öğleden önce kılınan dört rekât, seher namazındaki benzerleri ile sayılır. Abdullah b. Ömer Bab 17Nahl sûresinden 3129 "Eğer ceza verecekseniz size yapılanın misliyle verin" âyeti indi; "Dört kişi dışında topluluğa dokunmayın." Ubey b. Ka'b Bab 17Nahl sûresinden 3130 İsrâ gecesi sütü seçen Peygamber'e "Fıtratı buldun; şarabı alsaydın ümmetin sapardı" denildi. Ebû Hüreyre Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3131 Burâk İsrâ gecesi huysuzlanınca Cibrîl: "Sana Allah katında Muhammed'den daha değerli kimse binmedi" dedi. Enes Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3132 Beytülmakdis'e varınca Cibrîl parmağıyla taşı deldi ve Burâk'ı ona bağladı. Büreyde Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3133 Kureyş beni yalanlayınca Allah bana Beytülmakdis'i gösterdi; ona bakarak alametlerini haber verdim. Câbir b. Abdullah Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3134 İsrâ âyetindeki rüya göz ile görmedir; Kur'an'da lanetlenmiş ağaç ise zakkum ağacıdır. İbn Abbâs Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3135 Sabah namazındaki Kur'an okuyuşuna gece melekleri ve gündüz melekleri şahit olur. Ebû Hüreyre Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3136 Kitabı sağından verilen kimse arkadaşlarına gelip "Müjdeler olsun! Her birinize bunun gibisi vardır" der. Ebû Hüreyre Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3137 Makâm-ı mahmûd, şefaattir. Ebû Hüreyre Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3138 Fetih yılı Kâbe'nin etrafındaki putlara değnekle vurup "Hak geldi, bâtıl yok oldu" diyordu. İbn Mes'ûd Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3139 Hicretle emrolunan Peygamber'e "Rabbim! Beni doğruluk girişiyle girdir" âyeti indi. İbn Abbâs Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3140 Kureyş Yahudilerin telkiniyle ruhu sordu; "Ruh, Rabbimin emrindendir" âyeti indi. İbn Abbâs Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3141 Medine'de Yahudiler ruhu sorunca Peygamber'e vahiy geldi: "Ruh, Rabbimin emrindendir." Abdullah Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3142 İnsanlar kıyamet günü üç sınıf haşredilir: yaya, binekli ve yüzüstü. Ebû Hüreyre Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3143 Siz yaya ve binekli olarak haşredileceksiniz ve yüzleriniz üzerinde sürükleneceksiniz. Behz b. Hakîm, babasından, o da dedesinden Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3144 İki Yahudi, Mûsâ'ya verilen dokuz âyeti sordu; Peygamber dokuz yasağı ve Cumartesi yasağını saydı. Safvân b. Assâl el-Murâdî Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3145 "Namazında sesini yükseltme" âyeti, müşrikler Kur'an'ı işitince ona sövdükleri için Mekke'de indi. Abdullah b. Abbâs Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3146 Peygamber Mekke'de gizlenirken ashabına namazda sesli okuyunca "İkisinin arasında bir yol tut" âyeti indi. Abdullah b. Abbâs Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3147 Huzeyfe: Resûlullah Beytü'l-Makdis'te namaz kılsaydı, orada namaz kılmak size de yazılırdı. Zirr b. Hubeyş Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3148 Kıyamet günü Âdemoğlunun efendisi benim, hamd sancağı elimdedir; övünmek için söylemiyorum. Ebû Saîd Bab 18Benî İsrâil sûresinden 3149 Mûsâ ile Hızır kıssası: gemiyi delmek, çocuğu öldürmek ve duvarı doğrultmak. Saîd b. Cübeyr Bab 19Kehf sûresinden 3150 Hızır'ın öldürdüğü çocuk, yaratıldığı gün kâfir olarak yaratılmıştı. Übey b. Ka'b Bab 19Kehf sûresinden 3151 Hızır'a bu adın verilmesi, oturduğu beyaz yerin altında yeşermesi sebebiyledir. Ebû Hüreyre Bab 19Kehf sûresinden 3152 Duvarın altındaki iki yetime ait hazine altın ve gümüştü. Ebü'd-Derdâ Bab 19Kehf sûresinden 3153 Ye'cûc ve Me'cûc seddi her gün kazarlar; "inşallah" dedikleri gün onu delip insanların üzerine çıkarlar. Ebû Hüreyre Bab 19Kehf sûresinden 3154 Allah için yaptığı amelde birini ortak koşan, sevabını Allah'tan başkasından istesin. Sahâbîlerden Ebû Sa'd b. Ebû Fadâle el-Ensârî Bab 19Kehf sûresinden 3155 Önceki ümmetler kendilerinden önceki peygamberlerin ve salih kimselerin adlarını verirlerdi. Mugîre b. Şu'be Bab 20Meryem sûresinden 3156 Hasret gününde ölüm alacalı bir koç gibi getirilip cennetle cehennem arasındaki surun üzerinde boğazlanır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 20Meryem sûresinden 3157 Mi'raca yükseltildiğimde İdrîs'i dördüncü semada gördüm. Enes b. Mâlik Bab 20Meryem sûresinden 3158 "Biz ancak Rabbinin emriyle ineriz" âyeti, Peygamber Cebrâil'den daha sık gelmesini isteyince indi. Abdullah b. Abbâs Bab 20Meryem sûresinden 3159 İnsanlar ateşe varır, sonra amellerine göre kimi şimşek gibi, kimi yürüyerek oradan çıkar. Süddî Bab 20Meryem sûresinden 3160 İbn Mes'ûd: İnsanlar ateşe varır, sonra amellerine göre oradan çıkarlar. Abdullah b. Mes'ûd Bab 20Meryem sûresinden 3161 Allah bir kulu sevince Cebrâil'e seslenir ve onun için yeryüzü halkı arasında sevgi iner. Ebû Hüreyre Bab 20Meryem sûresinden 3162 Âs b. Vâil'in "Orada malım ve çocuğum olacak" sözü üzerine Meryem sûresinin 77. âyeti indi. Habbâb b. el-Eret Bab 20Meryem sûresinden 3163 Hayber dönüşü sabah namazına uyanamadılar; Peygamber namazı kılıp "Beni anmak için namaz kıl" âyetini okudu. Ebû Hüreyre Bab 21Tâhâ sûresinden 3164 Veyl, kâfirin dibine kırk yılda varamadığı, cehennemdeki bir vadidir. Ebû Saîd Bab 22Enbiyâ sûresinden 3165 Kölelerini günahlarından fazla cezalandırana kıyamette kısas uygulanır; adam hepsini azat etti. Âişe Bab 22Enbiyâ sûresinden 3166 İbrâhîm üç söz dışında hiçbir konuda asla yalan söylemedi. Ebû Hüreyre Bab 22Enbiyâ sûresinden 3167 Kıyamet günü ilk giydirilecek olan İbrâhîm'dir; ümmetimden bazı adamlar sol tarafa alınacak. Abdullah b. Abbâs Bab 22Enbiyâ sûresinden 3168 Ben sizin cennet ehlinin dörtte biri, üçte biri, hatta yarısı olmanızı umarım. İmrân b. Husayn Bab 23Hac sûresinden 3169 Siz insanlar arasında ancak devenin böğründeki bir ben ya da hayvanın ön ayağındaki bir benek gibisiniz. İmrân b. Husayn Bab 23Hac sûresinden 3170 Kâbe'ye, üzerine hiçbir zorba galip gelemediği için el-Beytü'l-Atîk adı verildi. Abdullah b. Zübeyr Bab 23Hac sûresinden 3171 Peygamberlerini çıkardılar, mutlaka helak olacaklar; savaşa izin veren âyet bunun üzerine indi. Abdullah b. Abbâs Bab 23Hac sûresinden 3172 Haksız yere yurtlarından çıkarılanlar, Peygamber ve ashabıdır. Saîd b. Cübeyr Bab 23Hac sûresinden 3173 Bana on âyet indirildi; kim onları ayakta tutarsa cennete girer. Ömer b. Hattâb Bab 24Mü'minûn sûresinden 3174 Ey Ümmü Hârise! Senin oğlun en yüce Firdevs'e ulaştı; Firdevs cennetin ortası ve en faziletli yeridir. Enes b. Mâlik Bab 24Mü'minûn sûresinden 3175 Verdiklerini kalpleri ürpererek verenler, ibadet edip kabul edilmemesinden korkanlardır. Âişe Bab 24Mü'minûn sûresinden 3176 Ateş cehennemliği kızartır; üst dudağı başının ortasına çekilir, alt dudağı göbeğine sarkar. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 24Mü'minûn sûresinden 3177 Ey Mersed! Zina eden kadınla ancak zina eden ya da müşrik bir erkek evlenir; onunla evlenme! Amr b. Şuayb, babasından, o da dedesinden Bab 25Nûr sûresinden 3178 Lanetleşen karı kocanın arası ayrılır; bunu ilk soran adam hakkında lian âyetleri indi. Saîd b. Cübeyr Bab 25Nûr sûresinden 3179 Hilâl b. Ümeyye'ye: Ya delil getirirsin ya da sırtına had vurulur! Abdullah b. Abbâs Bab 25Nûr sûresinden 3180 Müjde ey Âişe! Allah senin temize çıktığını bildiren âyetleri indirdi. Âişe Bab 25Nûr sûresinden 3181 Âişe'nin temize çıktığı âyetler inince iftira eden iki erkek ve bir kadına had vuruldu. Âişe Bab 25Nûr sûresinden 3182 Hangi günah en büyüktür? Seni yaratan Allah'a eş koşmandır, sonra çocuğunu öldürmen, sonra komşunun hanımıyla zina etmen Abdullah Bab 26Furkân sûresinden 3183 En büyük günahı sordum; ardından Allah ile beraber başka bir ilâha yalvarmayanlar âyetini okudu Abdullah Bab 26Furkân sûresinden 3184 Ey Muhammed kızı Fâtıma! Ben Allah'a karşı sizin için hiçbir şeye sahip değilim; malımdan dilediğinizi isteyin Âişe Bab 27Şuarâ sûresinden 3185 Ey Kureyş topluluğu! Kendinizi ateşten kurtarın; ben Allah'a karşı size ne zarar ne fayda verme gücüne sahibim Ebû Hüreyre Bab 27Şuarâ sûresinden 3186 En yakın akrabanı uyar âyeti inince parmaklarını kulaklarına koyup: Ey Abdümenâf oğulları, yâ sabâhâh! diye seslendi Eş'arî Bab 27Şuarâ sûresinden 3187 Dâbbe çıkacak; yanında Süleyman'ın mührü ve Mûsâ'nın asası olacak, mü'minin yüzünü parlatacak Ebû Hüreyre Bab 28Neml sûresinden 3188 Sen sevdiğini hidayete erdiremezsin âyeti, amcasının kelime-i tevhidi söylemekten kaçınması üzerine indi Ebû Hüreyre Bab 29Kasas sûresinden 3189 Sa'd'ın annesi yemeyi içmeyi bırakınca: Biz insana anne babasına iyilik etmesini tavsiye ettik âyeti indi Sa'd Bab 30Ankebût sûresinden 3190 Toplantı yerlerinizde kötülük mü yapıyorsunuz? Yoldan geçenlere çakıl taşı fırlatır, onlarla alay ederlerdi Ümmü Hânî Bab 30Ankebût sûresinden 3191 Ey Ebû Bekir, ihtiyatlı davransaydın ya! Bıd' (birkaç), üç ile dokuz arasıdır Abdullah b. Abbâs Bab 31Rûm sûresinden 3192 Bedir günü Rumlar Farslara galip gelince mü'minler sevindi ve Rûm sûresinin başı indi Ebû Saîd Bab 31Rûm sûresinden 3193 Müslümanlar ehl-i kitap oldukları için Rumların Farslara galip gelmesini isterlerdi; Ebû Bekir bahse girdi Abdullah b. Abbâs Bab 31Rûm sûresinden 3194 Rûm sûresi inince Ebû Bekir Mekke'nin her yanında okudu ve müşriklerle Rumların galibiyeti üzerine bahse girdi Niyâr b. Mükrem el-Eslemî Bab 31Rûm sûresinden 3195 Şarkıcı cariyeleri satmayın, satın almayın; onların ticaretinde hayır yoktur, bedelleri haramdır Ebû Ümâme Bab 32Lokmân sûresinden 3196 Yanları yataklardan uzaklaşır âyeti, atame denilen yatsı namazını beklemek hakkında indi Enes b. Mâlik Bab 33Secde sûresinden 3197 Salih kullarım için hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği şeyler hazırladım Ebû Hüreyre Bab 33Secde sûresinden 3198 Mûsâ Rabbine sordu: Cennet ehlinden derecesi en aşağı olan kimdir? Muğîre b. Şu'be Bab 33Secde sûresinden 3199 Allah bir adamın göğsünde iki kalp yaratmamıştır âyeti, münafıkların Peygamber'in iki kalbi var demesi üzerine indi Ebû Zabyân Bab 34Ahzâb sûresinden 3200 Ah, cennetin kokusu! Onu Uhud'un berisinde buluyorum; Enes b. Nadr hakkında Allah'a verdikleri söze sadık adamlar âyeti indi Enes b. Mâlik Bab 34Ahzâb sûresinden 3201 Uhud günü Enes b. Nadr: Allah'ım, müşriklerin getirdiklerinden uzak olduğumu bildiririm, dedi Enes b. Mâlik Bab 34Ahzâb sûresinden 3202 Talha, adağını yerine getirenlerdendir Mûsâ b. Talha Bab 34Ahzâb sûresinden 3203 Adağını yerine getireni soran nerede? İşte bu, adağını yerine getirenlerdendir Talha b. Ubeydullah Bab 34Ahzâb sûresinden 3204 Ey Âişe! Sana bir şey söyleyeceğim; anne babana danışıncaya kadar acele etmen gerekmez Âişe Bab 34Ahzâb sûresinden 3205 Allah'ım! Bunlar benim ehl-i beytimdir; onlardan günahı gider ve onları tertemiz yap Peygamber'in üvey oğlu Ömer b. Ebû Seleme Bab 34Ahzâb sûresinden 3206 Altı ay boyunca sabah namazına çıkarken Fâtıma'nın kapısından geçer: Namaza, ey ehl-i beyt! derdi Enes b. Mâlik Bab 34Ahzâb sûresinden 3207 Resûlullah vahiyden bir şeyi gizleyecek olsaydı, Allah'ın nimet verdiği kimseye eşini yanında tut dediği âyeti gizlerdi Âişe Bab 34Ahzâb sûresinden 3208 Peygamber vahiyden bir şeyi gizleyecek olsaydı, Ahzâb sûresinin "Hani sen... diyordun" âyetini gizlerdi. Âişe Bab 34Ahzâb sûresinden 3209 Kur'ân inene kadar Zeyd b. Hârise'yi ancak "Zeyd b. Muhammed" diye çağırırdık. Abdullah b. Ömer Bab 34Ahzâb sûresinden 3210 Şa'bî: Peygamber'in aranızda yaşayacak erkek bir çocuğu olmayacaktı. Âmir eş-Şa'bî Bab 34Ahzâb sûresinden 3211 Ümmü Umâre kadınların anılmadığını söyleyince "Şüphesiz Müslüman erkekler ve Müslüman kadınlar" âyeti indi. Ümmü Umâre el-Ensâriyye Bab 34Ahzâb sûresinden 3212 "Allah'ın açığa çıkaracağı şeyi içinde gizliyordun" âyeti Zeyneb bt. Cahş hakkında indi. Enes Bab 34Ahzâb sûresinden 3213 Zeyneb: Sizi aileleriniz evlendirdi; beni ise Allah yedi kat göğün üstünden evlendirdi. Enes Bab 34Ahzâb sûresinden 3214 Ümmü Hânî: Hicret etmediğim, tulekâdan olduğum için Peygamber'e helal değildim. Ümmü Hânî bt. Ebû Tâlib Bab 34Ahzâb sûresinden 3215 Resûlullah hicret eden mü'min kadınlar dışındaki kadın sınıflarıyla evlenmekten men edildi. İbn Abbâs Bab 34Ahzâb sûresinden 3216 Resûlullah, kadınlar kendisine helal kılınıncaya kadar vefat etmedi. Âişe Bab 34Ahzâb sûresinden 3217 Peygamber benimle kendisi arasına perde indirdi; Ebû Talha'nın dediği gibi hicâb âyeti indi. Enes b. Mâlik Bab 34Ahzâb sûresinden 3218 Ümmü Süleym'in gönderdiği az bir hays ile üç yüz kadar kişi doydu; ardından hicâb âyetleri indi. Enes b. Mâlik Bab 34Ahzâb sûresinden 3219 Yemekten sonra oturmaya devam eden iki adam üzerine "Peygamber'in evlerine girmeyin" âyeti indi. Enes b. Mâlik Bab 34Ahzâb sûresinden 3220 Beşîr b. Sa'd: Allah bize sana salât getirmemizi emretti; Sa'd b. Ubâde'nin meclisinde nasıl salât getirelim? Ebû Mes'ûd el-Ensârî Bab 34Ahzâb sûresinden 3221 Allah, Mûsâ'yı İsrâiloğulları'nın söylediklerinden, elbisesini alıp kaçan taş ile temize çıkardı. Ebû Hüreyre Bab 34Ahzâb sûresinden 3222 Sebe' ne bir topraktır ne de bir kadın; Araplardan on çocuğu olan bir adamdır. Ferve b. Müseyk el-Murâdî Bab 35Sebe' sûresinden 3223 Gökte bir iş hükme bağlanınca melekler kanat çırpar; kalplerinden korku gidince "Rabbiniz ne buyurdu?" derler. Ebû Hüreyre Bab 35Sebe' sûresinden 3224 Kayan yıldız kimsenin ölümü ya da doğumu için atılmaz; şeytanlar gökten kulak hırsızlığı yapar. İbn Abbâs Bab 35Sebe' sûresinden 3225 Kendine zulmeden, orta yolu tutan ve hayırlarda öne geçen; bunların hepsi cennettedir. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 36Melâike sûresinden 3226 Selimeoğulları mescide yakın taşınmak isteyince: "İzleriniz yazılmaktadır" buyurdu. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 37Yâsîn sûresinden 3227 Güneş gider ve secde etmek için izin ister; bir gün ona "Geldiğin yerden doğ" denilir. Ebû Zer Bab 37Yâsîn sûresinden 3228 Bir adam bir adamı çağırmış olsa bile, davetçi kıyamet günü çağırdığı şeye bağlı, ondan ayrılmaz hâlde durdurulur. Enes b. Mâlik Bab 38Sâffât sûresinden 3229 Yûnus'un gönderildiği "yüz bin ya da daha fazla" kişi hakkında: Yirmi bin (fazla) buyurdu. Übey b. Ka'b Bab 38Sâffât sûresinden 3230 "Onun soyunu kalanlar kıldık" âyeti hakkında: Hâm, Sâm ve Yâfes'tir. Semüre b. Cündeb Bab 38Sâffât sûresinden 3231 Sâm Arapların, Hâm Habeşlilerin, Yâfes de Rumların atasıdır. Semüre Bab 38Sâffât sûresinden 3232 Onlardan tek bir söz istiyorum; onunla Araplar onlara boyun eğer, Acemler de cizye öder. İbn Abbâs Bab 39Sâd sûresinden 3233 Rabbim bana en güzel surette geldi ve: Ey Muhammed! Mele-i a'lânın neyi tartıştığını biliyor musun, dedi. İbn Abbâs Bab 39Sâd sûresinden 3234 Mele-i a'lâ dereceler ve keffâretler hakkında, cemaatlere adım atmak ve namazı beklemek hakkında tartışır. İbn Abbâs Bab 39Sâd sûresinden 3235 Bu sabah sizden beni neyin alıkoyduğunu anlatacağım: Namazımda uyukladım ve Rabbimi en güzel surette gördüm. Muâz b. Cebel Bab 39Sâd sûresinden 3236 Dünyada aramızda olanlardan sonra davalaşma bize tekrar mı edilecek? Evet. Zübeyr Bab 40Zümer sûresinden 3237 Resûlullah, "Allah bütün günahları bağışlar" âyetini "ve aldırmaz" diye okurdu. Esmâ bint Yezîd Bab 40Zümer sûresinden 3238 Yahudinin "Allah gökleri bir parmak üzerinde tutar" sözüne Peygamber azı dişleri görününceye kadar güldü. Abdullah Bab 40Zümer sûresinden 3239 Peygamber, Yahudinin sözüne hayret ederek ve onu tasdik ederek güldü. Abdullah Bab 40Zümer sûresinden 3240 Yahudinin göklerle yerin parmaklar üzerinde tutulacağı sözü üzerine "Allah'ı hakkıyla takdir edemediler" âyeti indi. İbn Abbâs Bab 40Zümer sûresinden 3241 Yer O'nun avucunda, gökler O'nun sağ elinde dürülmüşken insanlar nerede olacak? Cehennemin köprüsü üzerinde. Mücâhid Bab 40Zümer sûresinden 3242 Yer O'nun avucundayken o gün müminler nerede olacak? Sırat üzerinde, ey Âişe! Âişe Bab 40Zümer sûresinden 3243 Boynuz sahibi boynuzu ağzına almış üflemeyi beklerken ben nasıl rahat edebilirim? Ebû Saîd el-Hudrî Bab 40Zümer sûresinden 3244 Sûr nedir? İçine üflenen bir boynuzdur. Abdullah b. Amr Bab 40Zümer sûresinden 3245 Başını ilk kaldıran ben olurum; bir de bakarım ki Mûsâ Arş'ın ayaklarından birine tutunmuş. Ebû Hüreyre Bab 40Zümer sûresinden 3246 Cennettekilere seslenilir: Sizin için yaşamak vardır, artık asla ölmeyeceksiniz. Ebû Saîd ve Ebû Hüreyre Bab 40Zümer sûresinden 3247 Dua ibadetin ta kendisidir; ardından "Bana dua edin, size icabet edeyim" âyetini okudu. Nu'mân b. Beşîr Bab 41Mü'min sûresinden 3248 Kâbe'nin yanında Allah'ın gizli sözü işitip işitmediğini tartışan üç kişi üzerine Fussılet 22. âyet indi. İbn Mes'ûd Bab 42Hâ Mîm es-Secde sûresinden 3249 Kâbe'nin örtülerine gizlenmiş olan Abdullah, Allah'ın işitmesini tartışan üç kişiyi Peygamber'e anlatınca âyet indi. Abdullah Bab 42Hâ Mîm es-Secde sûresinden 3250 İnsanlar "Rabbimiz Allah'tır" dediler, sonra çoğu küfre düştü; bunun üzerine ölen dosdoğru olanlardandır. Enes b. Mâlik Bab 42Hâ Mîm es-Secde sûresinden 3251 "Yakınlıkta sevgi" âyeti: Kureyş'in her kolunda Resûlullah'ın akrabalığı vardı; aradaki akrabalığı gözetmeniz. Tâvûs Bab 43Hâ Mîm Ayn Sîn Kâf sûresinden 3252 Bir kula musibet ancak bir günah sebebiyle isabet eder; Allah'ın affettiği ise daha çoktur. Ubeydullah b. el-Vâzi', Benî Mürre'den bir şeyhin şöyle anlattığını rivayet etti: Bab 43Hâ Mîm Ayn Sîn Kâf sûresinden 3253 Üzerinde bulundukları hidayetten sonra sapan hiçbir topluma, mutlaka cedel verilmiştir. Ebû Ümâme Bab 44Zuhruf sûresinden 3254 Bilmediği bir şey sorulduğunda "Allah daha iyi bilir" demek kişinin ilmindendir; duman âyeti Kureyş'in kıtlığıyla ilgilidir. Mesrûk Bab 45Duhân sûresinden 3255 Her müminin göğe amelinin yükseldiği ve rızkının indiği iki kapısı vardır; öldüğünde ikisi de ona ağlar. Enes b. Mâlik Bab 45Duhân sûresinden 3256 Abdullah b. Selâm, Osman'ın kuşatıldığı gün hakkında inen âyetleri hatırlatıp halkı onu öldürmekten sakındırdı. Abdullah b. Selâm'ın kardeşinin oğlu Bab 46Ahkâf sûresinden 3257 Peygamber yağmur bulutu görünce huzursuzlanır, yağmur yağınca ferahlardı. Âişe Bab 46Ahkâf sûresinden 3258 Bana cinlerin davetçisi geldi, gidip onlara Kur'an okudum; kemik ve tersle istinca etmeyin. Alkame Bab 46Ahkâf sûresinden 3259 Ben günde yetmiş defa Allah'tan bağışlanma dilerim. Ebû Hüreyre Bab 47Muhammed sûresinden 3260 Yerinize başka bir kavim getirir âyeti üzerine Selmân'ın omzuna vurup "Bu ve kavmi" buyurdu. Ebû Hüreyre Bab 47Muhammed sûresinden 3261 İman Süreyyâ yıldızına bağlı olsaydı Fars'tan birtakım adamlar ona ulaşırdı. Ebû Hüreyre Bab 47Muhammed sûresinden 3262 Bu gece bana bir sûre indirildi ki, onun yerine üzerine güneşin doğduğu her şeyin benim olmasını istemem. Ömer b. el-Hattâb Bab 48Fetih sûresinden 3263 Hudeybiye dönüşü inen "geçmiş ve gelecek günahlarını bağışlasın" âyeti bana yeryüzündekilerden daha sevimlidir. Enes Bab 48Fetih sûresinden 3264 Ten'îm dağından inip Peygamber'i öldürmek isteyen seksen kişi yakalandı, o da onları serbest bıraktı. Enes b. Mâlik Bab 48Fetih sûresinden 3265 Takvâ sözü, Lâ ilâhe illallah'tır. Übey b. Ka'b Bab 48Fetih sûresinden 3266 Ebû Bekir ile Ömer'in sesleri yükselince "Seslerinizi Peygamber'in sesinin üstüne yükseltmeyin" âyeti indi. Abdullah b. Zübeyr Bab 49Hucurât sûresinden 3267 Övmesi süsleyen, yermesi kusurlu kılan ancak Allah Teâlâ'dır. Berâ b. Âzib Bab 49Hucurât sûresinden 3268 Bizden bir adamın iki üç adı olurdu; bunun üzerine "Birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın" âyeti indi. Ebû Cebîre b. Dahhâk Bab 49Hucurât sûresinden 3269 Peygamber işlerin çoğunda en hayırlı önderlerinize uysaydı onlar sıkıntıya düşerdi; ya bugün siz nasıl olursunuz? Ebû Nadre Bab 49Hucurât sûresinden 3270 Allah sizden câhiliye kibrini ve atalarla büyüklenmeyi giderdi; insanlar Âdemoğullarıdır. Abdullah b. Ömer Bab 49Hucurât sûresinden 3271 Haseb maldır; kerem ise takvâdır. Semüre b. Cündeb Bab 49Hucurât sûresinden 3272 Cehennem "Daha var mı?" demeye devam eder; nihayet izzet sahibi Rab ayağını onun içine koyar. Enes b. Mâlik Bab 50Kâf sûresinden 3273 Âd'ın elçisi gibi olmaktan Allah'a sığınırım. Rebîa kabilesinden bir adam Bab 51Zâriyât sûresinden 3274 Hâris b. Yezîd mescide girdiğinde siyah sancaklar dalgalanıyor, Bilâl kılıç kuşanmış duruyordu. Hâris b. Yezîd el-Bekrî Bab 51Zâriyât sûresinden 3275 Yıldızların batışı fecirden önceki iki rekât, secdelerin ardı akşamdan sonraki iki rekâttır. Abdullah b. Abbâs Bab 52Tûr sûresinden 3276 Sidretü'l-müntehâ'da Peygamber'e beş vakit namaz, Bakara'nın son âyetleri ve büyük günahların bağışlanması verildi. Abdullah b. Mes'ûd Bab 53Necm sûresinden 3277 Peygamber Cebrâil'i altı yüz kanatlı olarak gördü. Şeybânî Bab 53Necm sûresinden 3278 Âişe: Kim sana Muhammed'in Rabbini gördüğünü haber verirse en büyük iftirayı etmiş olur. Şa'bî Bab 53Necm sûresinden 3279 İbn Abbâs: Muhammed Rabbini iki kez gördü. İkrime Bab 53Necm sûresinden 3280 İbn Abbâs, Necm sûresindeki âyetler hakkında: Peygamber O'nu gördü. Abdullah b. Abbâs Bab 53Necm sûresinden 3281 İbn Abbâs: "Gördüğünü kalbi yalanlamadı" âyetinde, O'nu kalbiyle gördü. Abdullah b. Abbâs Bab 53Necm sûresinden 3282 Ebû Zer: Rabbini gördün mü diye sordum; "O bir nurdur, onu nasıl görebilirim!" buyurdu. Abdullah b. Şakîk Bab 53Necm sûresinden 3283 Resûlullah Cebrâil'i gök ile yerin arasını doldurmuş, refref bir elbise içinde gördü. Abdullah Bab 53Necm sûresinden 3284 Allah'ım! Bağışlarsan çokça bağışlarsın; hangi kulun var ki küçük bir günaha dokunmamış olsun! Abdullah b. Abbâs Bab 53Necm sûresinden 3285 Minâ'da ay ikiye yarıldı; Resûlullah "Şahit olun!" buyurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 54Kamer sûresinden 3286 Mekkeliler mucize isteyince ay Mekke'de yarıldı ve "Kıyamet yaklaştı ve ay yarıldı" âyeti indi. Enes b. Mâlik Bab 54Kamer sûresinden 3287 Resûlullah zamanında ay yarıldı; Peygamber bize "Şahit olun!" buyurdu. Abdullah b. Mes'ûd Bab 54Kamer sûresinden 3288 İbn Ömer: Resûlullah zamanında ay yarıldı, o da "Şahit olun!" buyurdu. Abdullah b. Ömer Bab 54Kamer sûresinden 3289 Ay iki dağın üzerinde iki parça olunca müşrikler "Muhammed bize büyü yaptı" dediler. Cübeyr b. Mut'im Bab 54Kamer sûresinden 3290 Kureyş müşrikleri kader konusunda tartışınca "Biz her şeyi bir kader ile yarattık" âyeti indi. Ebû Hüreyre Bab 54Kamer sûresinden 3291 Rahmân sûresini cin gecesinde cinlere okudum; onlar karşılık vermekte sizden daha iyiydiler. Câbir Bab 55Rahmân sûresinden 3292 Salih kullarım için hiçbir gözün görmediği, hiçbir kulağın işitmediği şeyler hazırladım; isterseniz âyetleri okuyun. Ebû Hüreyre Bab 56Vâkıa sûresinden 3293 Cennette bir ağaç vardır; binekli onun gölgesinde yüz yıl yol alır da onu kat edemez: "Uzayıp giden bir gölge" Enes b. Mâlik Bab 56Vâkıa sûresinden 3294 Cennetteki yükseltilmiş döşeklerin yüksekliği gök ile yer arası kadardır. Ebû Saîd el-Hudrî Bab 56Vâkıa sûresinden 3295 Şükrünüz, "Şu yıldızın doğuşu sebebiyle yağmura kavuştuk" demenizdir. Ali Bab 56Vâkıa sûresinden 3296 Cennette yeniden yaratılanlardan biri de dünyada gözleri zayıf, çapaklı yaşlı kadınlar olanlardır. Enes b. Mâlik Bab 56Vâkıa sûresinden 3297 Beni Hûd, Vâkıa, Mürselât, Amme ve Tekvîr sûreleri ihtiyarlattı. Abdullah b. Abbâs Bab 56Vâkıa sûresinden 3298 Üstünüzde ne olduğunu biliyor musunuz? O, korunmuş bir tavan ve tutulmuş bir dalgadır. Ebû Hüreyre Bab 57Hadîd sûresinden 3299 Ramazanda hanımından zıhâr yapıp onunla birlikte olan Seleme b. Sahr'a altmış yoksulu doyurması emredildi Seleme b. Sahr el-Ensârî Bab 58Mücâdele sûresinden 3300 Allah benim sayemde bu ümmetin yükünü hafifletti Ali b. Ebû Tâlib Bab 58Mücâdele sûresinden 3301 Ehl-i kitaptan biri size selam verdiğinde "Aleyke" deyin Enes b. Mâlik Bab 58Mücâdele sûresinden 3302 Resûlullah Benî Nadîr'in hurmalıklarını kestirince "Kestiğiniz hurma ağaçları..." âyeti indi Abdullah b. Ömer Bab 59Haşr sûresinden 3303 Hurmaları kesen müslümanlar sevap ya da günah olup olmadığını sorunca Haşr sûresinin beşinci âyeti indi İbn Abbâs Bab 59Haşr sûresinden 3304 Ensârdan bir adamın misafirini çocuklarına tercih etmesi üzerine "Kendilerine tercih ederler" âyeti indi Ebû Hüreyre Bab 59Haşr sûresinden 3305 Hâtıb b. Ebû Belta'a'nın mektubu üzerine "Benim düşmanımı ve sizin düşmanınızı dost edinmeyin" âyeti indi Ali b. Ebû Tâlib Bab 60Mümtehine sûresinden 3306 Resûlullah kadınları ancak "Mümin kadınlar sana biat etmek için geldiklerinde" âyetiyle imtihan ederdi Âişe Bab 60Mümtehine sûresinden 3307 Sana karşı gelmememiz gereken bu ma'ruf nedir? "Ağıt yakmayın" Ümmü Seleme el-Ensâriyye Bab 60Mümtehine sûresinden 3308 Hicret eden kadına, ancak Allah ve Resûlü sevgisiyle çıktığına dair yemin ettirilirdi İbn Abbâs Bab 60Mümtehine sûresinden 3309 Hangi amelin Allah'a daha sevimli olduğunu bilseydik onu yapardık, dediler; Saf sûresi indi Abdullah b. Selâm Bab 61Saf sûresinden 3310 İman Süreyyâ yıldızında olsaydı, bunlardan birtakım adamlar ona ulaşırdı Ebû Hüreyre Bab 62Cuma sûresinden 3311 Peygamber cuma hutbesi okurken kervan gelince on iki kişiden başkası dağıldı Câbir Bab 62Cuma sûresinden 3312 Münâfikûn sûresi inince Resûlullah Zeyd b. Erkam'a "Allah seni doğruladı" buyurdu Zeyd b. Erkam Bab 63Münâfikûn sûresinden 3313 Resûlullah kederli Zeyd b. Erkam'ın kulağını ovuşturup yüzüne güldü, sabah Münâfikûn sûresini okudu Zeyd b. Erkam Bab 63Münâfikûn sûresinden 3314 Abdullah b. Übey'in sözünü haber veren Zeyd'e "Allah seni doğruladı" buyruldu ve âyet indi Zeyd b. Erkam Bab 63Münâfikûn sûresinden 3315 Bırakın bu cahiliye çağrısını, çünkü o kokuşmuştur Câbir b. Abdullah Bab 63Münâfikûn sûresinden 3316 Hacca yetecek ya da zekât düşecek malı olup bunları yapmayan, ölüm anında geri dönmeyi ister İbn Abbâs Bab 63Münâfikûn sûresinden 3317 Hicretten alıkonulan Mekkeli müslümanlar hakkında "Eşlerinizden ve çocuklarınızdan size düşman olanlar vardır" âyeti indi İbn Abbâs Bab 64Teğâbün sûresinden 3318 Ömer'e göre "Eğer ikiniz Allah'a tövbe ederseniz" âyetinde kastedilen iki kadın Âişe ve Hafsa'dır İbn Abbâs Bab 65Tahrîm sûresinden 3319 Allah'ın ilk yarattığı şey kalemdir; ona "Yaz!" dedi, o da ebede kadar olacakları yazdı. Abdülvâhid b. Süleym Bab 66Nûn sûresinden 3320 Yedinci göğün üstünde bir deniz, onun üstünde sekiz dağ keçisi, onların sırtlarında Arş vardır; Allah da onun üstündedir. Ahnef b. Kays, Abbâs b. Abdülmuttalib'den Bab 67Hâkka sûresinden 3321 Buhârâ'da siyah sarıklı bir adam: "Bu sarığı bana Resûlullah giydirdi" diyordu. Abdurrahman b. Abdullah b. Sa'd er-Râzî, babasından, o da kendi babasından Bab 67Hâkka sûresinden 3322 "Mühl" zeytinyağı tortusu gibidir; yüze yaklaştırıldığında yüzün derisi içine düşer. Ebû Saîd Bab 68Seele sâilün sûresinden 3323 Cinler Nahle'de Peygamber'in sabah namazında okuduğu Kur'an'ı dinlediler; Cin sûresi bu olay üzerine indi. Abdullah b. Abbâs Bab 69Cin sûresinden 3324 Cinler duydukları bir söze dokuz yalan eklerlerdi; Peygamber gönderilince gökteki yerlerinden men edildiler. Abdullah b. Abbâs Bab 69Cin sûresinden 3325 Hirâ'da gelen meleği gök ile yer arasında bir kürsüde gördüm; korkup "Beni örtün!" dedim, Müddessir sûresi indi. Câbir b. Abdullah Bab 70Müddessir sûresinden 3326 Saûd ateşten bir dağdır; kâfir ona yetmiş yıl tırmanır, sonra ondan aşağı yuvarlanır. Ebû Saîd Bab 70Müddessir sûresinden 3327 Yahudiler cehennem bekçilerinin sayısını sordu; Peygamber onlara cennetin toprağını sordu: Dermektir. Câbir b. Abdullah Bab 70Müddessir sûresinden 3328 Allah: Ben kendimden sakınılmaya layığım; benden sakınıp bana ortak koşmayanı bağışlamaya da layığım. Enes b. Mâlik Bab 70Müddessir sûresinden 3329 Peygamber vahyi ezberlemek için dilini hareket ettirirdi; "Onu acele etmek için dilini oynatma" âyeti indi. Abdullah b. Abbâs Bab 71Kıyâme sûresinden 3330 Allah katında cennet ehlinin en değerlisi, sabah akşam O'nun yüzüne bakan kimsedir. Abdullah b. Ömer Bab 71Kıyâme sûresinden 3331 "Kaşlarını çattı ve yüz çevirdi" âyeti âmâ İbn Ümmü Mektûm hakkında indi. Âişe Bab 72Abese sûresinden 3332 Yalınayak, çıplak ve sünnetsiz haşrolunacaksınız; o gün herkesin kendine yetecek bir derdi vardır. Abdullah b. Abbâs Bab 72Abese sûresinden 3333 Kıyamet gününe gözüyle görür gibi bakmak isteyen Tekvîr, İnfitâr ve İnşikâk sûrelerini okusun. Abdullah b. Ömer Bab 73İze'ş-şemsü küvvirat sûresinden 3334 Kul bir günah işlediğinde kalbine siyah bir nokta konur; tövbe ederse kalbi cilalanır. Ebû Hüreyre Bab 74Veylün li'l-mutaffifîn sûresinden 3335 İnsanlar âlemlerin Rabbi için kalktıkları gün kulaklarının yarısına kadar ter içinde dururlar. Abdullah b. Ömer Bab 74Veylün li'l-mutaffifîn sûresinden 3336 Kıyamet günü insanlardan biri kulaklarının yarısına kadar ter içinde durur. Abdullah b. Ömer Bab 74Veylün li'l-mutaffifîn sûresinden 3337 Hesabı didik didik sorulan helak olur; kolay hesap ise amellerin gösterilmesidir. Âişe Bab 75İze's-semâü'n-şakkat sûresinden 3338 Kim hesaba çekilirse azap görür. Enes b. Mâlik Bab 75İze's-semâü'n-şakkat sûresinden 3339 Vaat edilen gün kıyamet günü, şahit olunan gün Arafe günü, şahit ise cuma günüdür. Ebû Hüreyre Bab 76Bürûc sûresinden 3340 Ashâb-ı uhdûd kıssası: Rahipten iman öğrenen delikanlı, "Bu delikanlının Rabbi olan Allah'ın adıyla" denince öldü. Suheyb Bab 76Bürûc sûresinden 3341 Ben insanlarla, Lâ ilâhe illallah deyinceye kadar savaşmakla emrolundum; sen ancak bir öğüt verensin Câbir Bab 77Gâşiye sûresinden 3342 Çift ve tek namazdır; bir kısmı çift, bir kısmı tektir İmrân b. Husayn Bab 78Fecr sûresinden 3343 Sizden biri ne diye karısını köle gibi kırbaçlar da belki günün sonunda onunla yatar? Abdullah b. Zem'a Bab 79Ve'ş-şemsi ve duhâhâ sûresinden 3344 Bilakis amel edin; herkese yaratıldığı şey kolaylaştırılmıştır Ali Bab 80Ve'l-leyli izâ yağşâ sûresinden 3345 Sen ancak kanayan bir parmaksın; başına gelen de Allah yolundadır Cündeb el-Becelî Bab 81Ve'd-duhâ sûresinden 3346 Göğsüm yarıldı, kalbim zemzem suyuyla yıkandı, sonra iman ve hikmetle dolduruldu Enes b. Mâlik, kavminden bir adam olan Mâlik b. Sa'saa'dan Bab 82Elem neşrah sûresinden 3347 Tîn sûresinin sonunu okuyan, Evet, ben de buna şahitlik edenlerdenim desin İsmâil b. Ümeyye Bab 83Tîn sûresinden 3348 Eğer Ebû Cehil bunu yapsaydı melekler onu gözle görülür biçimde yakalardı İbn Abbâs Bab 84İkra' bismi rabbike sûresinden 3349 O meclisini çağırsın, biz de zebânileri çağıracağız âyeti Ebû Cehil hakkında indi İbn Abbâs Bab 84İkra' bismi rabbike sûresinden 3350 Kadir gecesi bin aydan hayırlıdır âyeti, Ümeyyeoğullarının minberde gösterilmesi üzerine indi Yûsuf b. Sa'd Bab 85Kadr sûresinden 3351 Kadir gecesinin sabahında güneş ışınsız doğar; o yirmi yedinci gecedir Zirr b. Hubeyş —Zirr b. Hubeyş'in künyesi Ebû Meryem'dir— Bab 85Kadr sûresinden 3352 Ey yaratılmışların en hayırlısı! dedi; buyurdu ki: O, İbrâhîm'dir Enes b. Mâlik Bab 86Lem yekün sûresinden 3353 Yerin haberleri, her kulun üzerinde yaptığı şeye şahitlik etmesidir Ebû Hüreyre Bab 87İzâ zülzileti'l-arz sûresinden 3354 Âdemoğlu Malım, malım der; malından ona ancak sadaka verdiği, yiyip tükettiği ve giyip eskittiği vardır Abdullah b. eş-Şıhhîr Bab 88Tekâsür sûresinden 3355 Tekâsür sûresi ininceye kadar kabir azabı hakkında şüphe edip durduk Ali Bab 88Tekâsür sûresinden 3356 Hangi nimetten sorguya çekileceğiz, nimetimiz ancak hurma ve sudur? Dikkat edin, o olacaktır Zübeyr b. el-Avvâm Bab 88Tekâsür sûresinden 3357 Düşman hazır, kılıçlarımız omuzlarımızda; hangi nimetten sorulacağız? Şüphesiz o olacaktır Ebû Hüreyre Bab 88Tekâsür sûresinden 3358 Kula nimetlerden ilk sorulacak şey: Bedenini sağlıklı kılmadık mı, seni soğuk sudan kandırmadık mı? Ebû Hüreyre Bab 88Tekâsür sûresinden 3359 Kevser cennette bir nehirdir; iki kenarında inciden kubbeler vardır Enes Bab 89Kevser sûresinden 3360 Cennette yürürken önüme iki kenarında inciden kubbeler bulunan bir nehir çıktı; bu Kevser'dir Enes Bab 89Kevser sûresinden 3361 Kevser'in iki kenarı altındandır; suyu baldan tatlı, kardan beyazdır Abdullah b. Ömer Bab 89Kevser sûresinden 3362 Nasr sûresi ancak Resûlullah'ın ecelidir; Allah onu ona bildirmiştir İbn Abbâs Bab 90Nasr sûresinden 3363 Ebû Leheb'in iki eli kurusun âyeti, Safâ'daki uyarı üzerine Ebû Leheb'in sözü üzerine indi İbn Abbâs Bab 91Tebbet yedâ sûresinden 3364 Müşrikler Rabbinin nesebini sorunca İhlâs sûresi indi; samed doğurmamış ve doğurulmamış olandır Übey b. Ka'b Bab 92İhlâs sûresinden 3365 Peygamber müşriklerin ilâhlarını anınca Cibrîl ona İhlâs sûresini getirdi Ebü'l-Âliye Bab 92İhlâs sûresinden 3366 Ey Âişe, ayın şerrinden Allah'a sığın; çünkü o, karanlığı çöktüğünde gâsiktir Âişe Bab 93Muavvizeteyn (Felak ve Nâs) sûrelerinden 3367 Allah bana benzerleri görülmemiş âyetler indirdi: Nâs ve Felak sûreleri Ukbe b. Âmir el-Cühenî Bab 93Muavvizeteyn (Felak ve Nâs) sûrelerinden 3367 Âdem inkâr etti, zürriyeti de inkâr etti; unuttu, zürriyeti de unuttu Ebû Hüreyre Bab 94Âdem'in yaratılış kıssası 3369 Rüzgârdan daha sert olan, sağ eliyle verdiği sadakayı sol elinden gizleyen Âdemoğludur Enes b. Mâlik Bab 95Dağlar ve diğer çetin yaratılmışlar