Fihrist
Tefsir ile ilgili hadisler
Tefsir ile ilgili 539 hadis, Arapça aslı ve Türkçe çevirisiyle.
1
Fâtiha, Kur'an'daki sûrelerin en büyüğüdür; o, seb'u'l-mesânî ve bana verilen Kur'ân-ı azîmdir.
Ebû Saîd b. el-Muallâ · Sahîh-i Buhârî 4474
2
İmam Fâtiha'nın sonunu okuyunca âmin deyin; sözü meleklerinkine denk gelenin geçmiş günahları bağışlanır.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4475
3
Kıyamet günü müminler şefaatçi arar; her peygamber "Ben sizin aradığınız değilim" der, sonunda Muhammed'e gelirler.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4476
4
Bakara 2/22 tefsiri: En büyük günah, seni O yaratmışken Allah'a eş koşmandır.
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4477
5
Kem'e (yer mantarı) menn'dendir; suyu göz için şifadır.
Saîd b. Zeyd · Sahîh-i Buhârî 4478
6
İsrâiloğulları kapıdan secde ederek girmeleri emredilince kıçları üzerinde sürünerek girdiler ve sözü değiştirdiler.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4479
7
Abdullah b. Selâm: "Yahudiler iftiracı bir kavimdir; müslüman olduğumu öğrenirlerse bana iftira ederler" dedi.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4480
8
Ömer: "En iyi okuyanımız Übey, en iyi hüküm vereninimiz Ali'dir; yine de Übey'in sözünden bir kısmını bırakırız."
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4481
9
Âdemoğlu beni yalanladı, buna hakkı yoktu; bana sövdü, buna da hakkı yoktu.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4482
10
Ömer: Makâm-ı İbrâhîm, hicab ve Peygamber'in hanımları konusunda Rabbim bana muvafakat etti.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4483
11
Kavminin küfürden yeni çıkmış olması olmasaydı Kâbe'yi İbrâhîm'in temelleri üzerine döndürürdüm.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4484
12
Ehl-i kitabı ne doğrulayın ne de yalanlayın; "Allah'a ve bize indirilene iman ettik" deyin.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4485
13
Kıble değişmeden önce ölenler hakkında "Allah imanınızı zayi edecek değildir" âyeti indi.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4486
14
Kıyamet günü Nûh'un tebliğ ettiğine Muhammed ve ümmeti şahitlik eder; vasat ümmet, adil ümmettir.
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4487
15
Kubâ Mescidi'nde sabah namazı kılanlara Kâbe'ye yönelme emrinin indiği haber verildi.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4488
16
İki kıbleye namaz kılanlardan benden başka kimse kalmadı.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4489
17
Kubâ'da sabah namazındakilere: "Resûlullah'a bu gece Kur'an indi, Kâbe'ye yönelin" denildi.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4490
18
Kubâ'dakilerin yüzleri Şam'a dönükken Kâbe'ye yönelme haberi gelince Kâbe'ye döndüler.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4491
19
Peygamber ile on altı ya da on yedi ay Beytülmakdis'e doğru namaz kıldık, sonra o kıbleye çevrildi.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4492
20
Kubâ'da sabah namazındakiler haberi alınca oldukları hâl üzere dönüp Kâbe'ye yöneldiler.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4493
21
Kubâ'da sabah namazında yüzleri Şam'a dönük olanlar, haber gelince kıbleye döndüler.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4494
22
Âişe: "Eğer dediğin gibi olsaydı âyet 'onları tavaf etmemesinde günah yoktur' şeklinde olurdu."
Urve · Sahîh-i Buhârî 4495
23
Enes: Safâ ile Merve'yi cahiliye işlerinden sayardık; İslâm gelince onlardan uzak durduk.
Âsım b. Süleymân · Sahîh-i Buhârî 4496
24
Allah'tan başkasını O'na denk tutup ona dua eder hâlde ölen kimse cehenneme girer.
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4497
25
İsrâiloğullarında kısas vardı, diyet yoktu; diyet bu ümmete Rabbinden bir hafifletme ve rahmettir.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4498
26
Allah'ın kitabının hükmü kısastır.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4499
27
Allah'ın kulları arasında öyleleri vardır ki Allah'a yemin etse Allah onun yeminini yerine getirir.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4500
28
Cahiliye ehli Âşûrâ'yı oruçla geçirirdi; Ramazan inince dileyen onu tuttu, dileyen tutmadı.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4501
29
Âşûrâ Ramazan'dan önce tutulurdu; Ramazan inince "Dileyen oruç tutsun, dileyen yesin" buyurdu.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4502
30
Abdullah b. Mes'ûd, Eş'as'a: "Âşûrâ orucu Ramazan inince terk edildi; yaklaş, ye" dedi.
Alkame, Abdullah'tan · Sahîh-i Buhârî 4503
31
Kureyş cahiliyede Âşûrâ'yı oruçla geçirirdi; Ramazan inince farz o oldu ve Âşûrâ terk edildi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4504
32
İbn Abbâs: Fidye âyeti neshedilmemiştir; oruç tutamayan yaşlı erkek ve yaşlı kadın içindir.
Atâ · Sahîh-i Buhârî 4505
33
İbn Ömer fidye âyetini okudu ve: "O neshedilmiştir" dedi.
Nâfi' · Sahîh-i Buhârî 4506
34
Fidye âyeti inince dileyen oruç tutmayıp fidye verirdi; sonraki âyet onu neshetti.
Seleme · Sahîh-i Buhârî 4507
35
Ramazan boyunca kadınlara yaklaşmazlardı; bazıları kendilerine ihanet edince âyet indi.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4508
36
Beyaz ip ile siyah ip yastığının altında ise yastığın gerçekten geniş demektir.
Şa'bî, Adî'den · Sahîh-i Buhârî 4509
37
İki ipi görüyorsan ensesi geniş birisin; o, gecenin karanlığı ve gündüzün aydınlığıdır.
Adî b. Hâtim · Sahîh-i Buhârî 4510
38
"Fecirden" sözü indirilmeden önce bazıları ayaklarına beyaz ve siyah ip bağlayıp yemeye devam ederdi.
Sehl b. Sa'd · Sahîh-i Buhârî 4511
39
Cahiliyede ihrama girenler evlerine arkadan girerdi; "Evlere kapılarından gelin" âyeti indi.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4512
40
İbn Ömer: "Fitne kalmayıncaya kadar savaştık; siz ise fitne oluncaya kadar savaşmak istiyorsunuz."
Nâfi' · Sahîh-i Buhârî 4513, 4514, 4515
41
"Kendi ellerinizle kendinizi tehlikeye atmayın" âyeti infak hakkında indi.
Huzeyfe · Sahîh-i Buhârî 4516
42
Ka'b b. Ucre: Fidye âyeti özellikle benim hakkımda indi, sizin için ise geneldir.
Abdullah b. Ma'kıl · Sahîh-i Buhârî 4517
43
Temettu âyeti indi, onu Resûlullah ile yaptık; ölünceye kadar ondan nehyetmedi.
İmrân b. Husayn · Sahîh-i Buhârî 4518
44
Hac mevsimlerinde ticareti günah sayınca "Rabbinizden bir lütuf aramanızda günah yoktur" âyeti indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4519
45
Kureyş Müzdelife'de vakfe yapardı; Allah, Peygamberine Arafat'ta vakfe yapıp oradan ayrılmasını emretti.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4520
46
Hedy bulamayan hac günlerinde Arefe'den önce üç gün oruç tutar; sonuncusu Arefe günü olursa günah yoktur.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4521
47
Allah'ım! Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4522
48
Allah katında adamların en sevimsizi, inatçı ve kavgacı olandır.
Âişe, Peygamber'e ulaştırarak · Sahîh-i Buhârî 4523
49
Âişe: Allah Resûlüne bir şey vaat etmişse, o bunun ölmeden önce olacağını mutlaka bilmiştir.
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4524, 4525
50
İbn Ömer Kur'an okurken bitirinceye kadar konuşmaz, âyetlerin ne hakkında indiğini anlatırdı.
Nâfi' · Sahîh-i Buhârî 4526, 4527
51
Kadınlarınız sizin tarlanızdır; tarlanıza dilediğiniz şekilde gelin.
Câbir · Sahîh-i Buhârî 4528
52
Ma'kıl, boşanan kız kardeşinin eski kocasıyla evlenmesine yanaşmayınca âyet nazil oldu.
Ma'kıl b. Yesâr · Sahîh-i Buhârî 4529
53
Osman: "Kardeşimin oğlu! Ben ondan hiçbir şeyi yerinden değiştirmem" dedi.
Abdullah b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4530
54
Bu âyet, kadının kocasının ailesi yanında iddet beklemesini neshetti; artık dilediği yerde iddet bekler.
Mücâhid · Sahîh-i Buhârî 4531
55
İbn Mes'ûd: "Kısa Nisâ sûresi, uzun olandan sonra nazil olmuştur" dedi.
Muhammed b. Sîrîn · Sahîh-i Buhârî 4532
56
Hendek günü: "Bizi orta namazdan güneş batıncaya kadar alıkoydular; Allah kabirlerini ateşle doldursun."
Ali · Sahîh-i Buhârî 4533
57
Namazda konuşurduk; "Allah'a gönülden boyun eğerek durun" âyeti nazil olunca susmakla emrolunduk.
Zeyd b. Erkam · Sahîh-i Buhârî 4534
58
Korku daha şiddetli olursa yaya ya da binekli olarak, kıbleye yönelerek veya yönelmeyerek kılarlar.
Nâfi' · Sahîh-i Buhârî 4535
59
Neshedilen âyeti niçin yazdığı sorulunca Osman: "Onu yerinde bırakırsın" dedi.
Abdullah b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4536
60
Biz şüphe etmeye İbrâhîm'den daha lâyıkız; o "kalbim mutmain olsun" demişti.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4537
61
Âyet, Allah'a itaatle amel edip sonra günahlarla amellerini batıran zengin adam için misaldir.
Ubeyd b. Umeyr · Sahîh-i Buhârî 4538
62
Miskin ancak iffetli davranandır; dilerseniz "İnsanlardan yüzsüzce bir şey istemezler" âyetini okuyun.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4539
63
Ribâ âyetleri nazil olunca Resûlullah onları insanlara okudu, sonra içki ticaretini haram kıldı.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4540
64
Bakara'nın son âyetleri inince Resûlullah çıkıp onları mescitte okudu ve içki ticaretini haram kıldı.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4541
65
Bakara sûresinin sonundaki âyetler inince Peygamber onları mescitte okuyup içki ticaretini haram kıldı.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4542
66
Resûlullah kalkıp Bakara'nın sonundaki âyetleri bize okudu, sonra içki ticaretini haram kıldı.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4543
67
Peygamber'e nazil olan son âyet, ribâ âyetidir.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4544
68
"İçinizdekini açığa vursanız da gizleseniz de" âyeti neshedilmiştir.
Peygamber'in ashabından bir adam -ki o İbn Ömer'dir- · Sahîh-i Buhârî 4545
69
"İçinizdekini açığa vursanız da gizleseniz de" âyetini ondan sonraki âyet neshetti.
Mervân el-Asfar, Resûlullah'ın ashabından bir adamdan -onun İbn Ömer olduğunu sanıyorum dedi- · Sahîh-i Buhârî 4546
70
Müteşâbih âyetlere uyanları gördüğünde, işte onlar Allah'ın adını andığı kimselerdir; onlardan sakının.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4547
71
Doğan her çocuğa doğduğu anda şeytan dokunur, o da bağırarak ağlar; Meryem ve oğlu müstesna.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4548
72
Eş'as b. Kays: "Bu âyet benim hakkımda indirildi; amcamın oğlunun arazisinde bir kuyum vardı" dedi.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4549, 4550
73
Bir adam, verilmediği hâlde malına şu fiyat verildi diye yemin edince "Allah'ın ahdini... satanlar" âyeti indi.
Abdullah b. Ebû Evfâ · Sahîh-i Buhârî 4551
74
İnsanlara iddiaları üzerine verilseydi, birtakım insanların kanları ve malları giderdi.
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4552
75
Hirakl: "Söylediğin doğruysa o bir peygamberdir; mülkü iki ayağımın altındaki yere kadar ulaşacaktır" dedi.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4553
76
Ebû Talha: "Mallarımın bence en sevimlisi Beyruhâ'dır; o, Allah için bir sadakadır" dedi.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4554
77
Ebû Talha onu Hassân ile Übey'e verdi; ona daha yakın olduğum hâlde bana bir şey vermedi.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4555
78
Abdullah b. Selâm, âlimin elini recm âyetinin üzerinden çekip "Bu nedir?" dedi.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4556
79
İnsanlar için insanların en hayırlısısınız; onları boyunlarında zincirlerle getirirsiniz, nihayet İslâm'a girerler.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4557
80
O iki grup bizdik; Allah "onların velisiydi" dediği için âyetin inmemiş olmasını istemeyiz.
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4558
81
Peygamber sabah namazında falancalara lanet edince "Bu işte senin hiçbir yetkin yoktur" âyeti indi.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4559
82
Resûlullah birinin aleyhine ya da lehine dua etmek istediğinde rükûdan sonra kunut yapardı.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4560
83
Uhud'da bozgun sırasında Peygamber'in yanında on iki adamdan başkası kalmadı.
Berâ b. Âzib · Sahîh-i Buhârî 4561
84
Uhud günü saflarımızda iken bizi uyuklama bastırdı; kılıcım elimden düşüyor, ben onu alıyordum.
Ebû Talha · Sahîh-i Buhârî 4562
85
"Allah bize yeter, O ne güzel vekildir" sözünü İbrâhîm ateşe atıldığında, Muhammed de söyledi.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4563
86
İbrâhîm'in ateşe atıldığı zamanki son sözü "Allah bana yeter, O ne güzel vekildir" oldu.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4564
87
Zekâtı verilmeyen mal, kıyamet günü sahibine "Ben senin malınım, ben senin hazinenim" diyen bir yılan olur.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4565
88
Peygamber ve ashabı, Allah'ın emrettiği gibi müşrikleri ve Ehl-i kitabı affeder, eziyete sabrederlerdi.
Üsâme b. Zeyd · Sahîh-i Buhârî 4566
89
Münafıklar gazveden geri kalır, dönüşte özür dileyip yemin eder ve yapmadıkları şeyle övülmeyi severlerdi.
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4567
90
İbn Abbâs: Âyet, Peygamber'in sorduğunu gizleyip gizlemelerine sevinen yahudiler hakkındadır.
Alkame b. Vakkâs · Sahîh-i Buhârî 4568
91
Peygamber gecenin son üçte birinde göğe bakıp "Göklerin ve yerin yaratılışında..." âyetini okudu.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4569
92
Resûlullah'ın namazına mutlaka bakacağım dedim; uyanınca Âl-i İmrân'ın son on âyetini okudu.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4570
93
Resûlullah sağ elini başımın üzerine koydu ve sağ eliyle kulağımdan tutup onu bükmeye başladı.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4571
94
Vitirden sonra müezzin gelinceye kadar uzandı, sonra hafif iki rekât kılıp sabah namazına çıktı.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4572
95
Yetim kızı sırf hurma ağacı için nikâhında tutan adam hakkında "Yetimler hakkında adaleti..." âyeti indi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4573
96
Yetim kızlarla ancak adaleti gözeterek ve emsallerinin en yüksek mehrini vererek evlenilebilir.
Urve b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4574
97
Fakir olan veli, yetimin işini görmesi karşılığında onun malından örfe uygun biçimde yiyebilir.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4575
98
Taksimde hazır bulunan akraba, yetim ve yoksullara dair âyet muhkemdir, neshedilmiş değildir.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4576
99
Câbir'in malı hakkındaki sorusu üzerine "Allah size çocuklarınız hakkında vasiyet eder" âyeti indi.
Câbir · Sahîh-i Buhârî 4577
100
Mal çocuğun, vasiyet anne babanın idi; Allah bundan dilediğini neshetti.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4578
101
Bir adam öldüğünde velileri, onun karısı üzerinde kadının kendi ailesinden daha çok hak sahibi sayılırdı.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4579
102
Muhâcirle ensâr arasındaki kardeşlik mirası, "Her biri için mirasçılar kıldık" âyetiyle neshedildi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4580
103
Kıyamet günü Allah'ı görmekte, bulutsuz günde güneşi ve dolunayı görmekte olduğu gibi zorluk çekilmez.
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4581
104
Ben Kur'an'ı başkasından dinlemeyi severim.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4582
105
Esmâ'nın gerdanlığını arayanlar abdestsiz namaz kılınca teyemmüm âyeti indi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4583
106
Emir sahiplerine itaat âyeti, Abdullah b. Huzâfe bir seriyyeye gönderildiğinde indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4584
107
Zübeyr ile ensârînin su arkı davası üzerine "Seni hakem kılmadıkça iman etmiş olmazlar" âyeti indi.
Urve · Sahîh-i Buhârî 4585
108
Hastalanan her peygamber, mutlaka dünya ile âhiret arasında muhayyer bırakılır.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4586
109
Ben ve annem, zayıf bırakılanlardan idik.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4587
110
Ben ve annem, Allah'ın mazur saydığı kimselerdendik.
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4588
111
Medine Tayyibe'dir; ateşin gümüşün kirini giderdiği gibi o da kiri dışarı atar.
Zeyd b. Sâbit · Sahîh-i Buhârî 4589
112
Mümini kasten öldürmeye dair âyet en son inenlerdendir ve onu hiçbir şey neshetmedi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4590
113
Selâm veren adamı öldürüp koyunlarını alanlar hakkında "Size selâm verene mümin değilsin demeyin" âyeti indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4591
114
Vahiy inerken Peygamber'in uyluğu Zeyd'in uyluğuna, ezilecek diye korkacağı kadar ağırlaştı.
Sehl b. Sa'd es-Sâidî · Sahîh-i Buhârî 4592
115
İbn Ümmü Mektûm âmâlığından şikâyet edince Allah "özür sahipleri dışında" ifadesini indirdi.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4593
116
İbn Ümmü Mektûm "Ben âmâyım" deyince âyet "özür sahipleri dışında" ifadesiyle yeniden indi.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4594
117
Oturanlarla cihad edenlerin bir olmaması, Bedir'den geri kalanlarla Bedir'e çıkanlar hakkındadır.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4595
118
Müşriklerin kalabalığını çoğaltan müslümanlar hakkında "Meleklerin canlarını aldığı kimseler" âyeti indi.
Muhammed b. Abdurrahman Ebu'l-Esved · Sahîh-i Buhârî 4596
119
Annem, Allah'ın mazur saydığı kimselerdendi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4597
120
Allah'ım! Müminlerden zayıf bırakılanları kurtar; Mudar'a baskını şiddetlendir.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4598
121
"Hasta olursanız" ruhsatı hakkında İbn Abbâs: Abdurrahman b. Avf yaralı idi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4599
122
Yetim kızın velisi, malına ortak olunmasın diye onu evlenmekten alıkoyardı; bu âyet bunun üzerine indi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4600
123
Kocası ayrılmak isteyen kadın hakkından vazgeçerek evliliği sürdürebilir; âyet bu hususta indi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4601
124
Nifak, sizden daha hayırlı bir topluluğa indirildi; sonra tövbe ettiler, Allah da tövbelerini kabul etti.
Esved · Sahîh-i Buhârî 4602
125
Hiç kimsenin, ben Yûnus b. Mettâ'dan daha hayırlıyım demesi uygun olmaz.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4603
126
Kim ben Yûnus b. Mettâ'dan daha hayırlıyım derse yalan söylemiş olur.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4604
127
İnen son sûre Berâe, inen son âyet de "Senden fetva istiyorlar" âyetidir.
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4605
128
"Bugün dininizi kemale erdirdim" âyeti Arefe günü, biz Arafat'ta iken indi.
Târık b. Şihâb · Sahîh-i Buhârî 4606
129
Gerdanlık kaybolduğu için susuz kalınan yerde sabahlayınca Allah teyemmüm âyetini indirdi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4607
130
Ey Ebû Bekir ailesi! Allah sizin sayenizde insanlara bereket verdi; siz onlar için ancak bereketsiniz.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4608
131
Biz sana İsrâiloğullarının Mûsâ'ya dediği gibi demeyiz; sen yürü, biz seninle beraberiz.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4609
132
İslâm'da ancak evli iken zina eden, haksız yere cana kıyan ya da Allah ve Resûlü'ne savaş açanın öldürülmesi helâldir.
Ebû Kılâbe · Sahîh-i Buhârî 4610
133
Allah'ın kulları arasında öyleleri vardır ki Allah adına yemin etse, Allah onun yeminini yerine getirir.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4611
134
Muhammed'in kendisine indirilenden bir şeyi gizlediğini söyleyen kimse yalan söylemiştir.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4612
135
Lağv yemin âyeti, adamın "Hayır, vallahi" ve "Evet, vallahi" demesi hakkında indi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4613
136
Ebû Bekir, Allah yemin kefaretini indirinceye kadar hiçbir yemininde hânis olmazdı.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4614
137
Gazada kadınsız kalan sahâbîler hadım olmak istediler, Peygamber onları bundan nehyetti.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4615
138
İçki yasağı indiğinde Medine'de beş çeşit içki vardı; aralarında üzüm içkisi yoktu.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4616
139
İçkinin haram kılındığını duyunca Ebû Talha ve arkadaşları küpleri döktürdü, bir daha ona dönmediler.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4617
140
Uhud sabahı içki içenler o gün şehit oldular; bu, içkinin haram kılınmasından önce idi.
Câbir · Sahîh-i Buhârî 4618
141
İçki beş şeyden olur: üzüm, hurma, bal, buğday ve arpa; hamr aklı örten şeydir.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4619
142
İçkinin haram kılındığı ilan edilince Ebû Talha onu döktürdü ve içki Medine sokaklarında aktı.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4620
143
Bir adam "Babam kim?" diye sorunca "Açıklandığında hoşunuza gitmeyecek şeyleri sormayın" âyeti indi.
Enes · Sahîh-i Buhârî 4621
144
Resûlullah'a alay ederek "Babam kim?", "Devem nerede?" diye soranlar hakkında âyet indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4622
145
Amr b. Âmir el-Huzâî'yi ateşte bağırsaklarını sürüklerken gördüm; o, sâibeleri ilk salıveren kimseydi.
Saîd b. Müseyyeb · Sahîh-i Buhârî 4623
146
Amr'ı cehennemde bağırsaklarını sürüklerken gördüm; o, sâibeleri ilk salıveren kimsedir
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4624
147
Kıyamet günü yaratılmışlar arasında ilk giydirilecek olan İbrâhîm'dir
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4625
148
Bazı insanlar sol tarafa götürülecek; ben de salih kulun dediği gibi diyeceğim
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4626
149
Gaybın anahtarları beştir; kıyamet saatinin bilgisi Allah katındadır
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4627
150
Üstünüzden azap âyeti inince Resûlullah: Senin vechine sığınırım, dedi
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4628
151
Hangimiz zulmetmedi ki? dediler; bunun üzerine: Şüphesiz şirk büyük bir zulümdür, âyeti indi
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4629
152
Hiçbir kula, ben Yûnus b. Mettâ'dan daha hayırlıyım demek yakışmaz
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4630
153
Bir kulun, ben Yûnus b. Mettâ'dan üstünüm demesi uygun değildir
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4631
154
Sizin Peygamberiniz, onlara uyması emredilenlerdendir
Mücâhid · Sahîh-i Buhârî 4632
155
Yahudilere iç yağlar haram kılınınca onu eritip sattılar ve parasını yediler
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4633
156
Allah'tan daha kıskanç kimse yoktur; bu sebeple açık ve gizli hayâsızlıkları haram kılmıştır
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4634
157
Güneş batıdan doğmadıkça kıyamet kopmaz; insanlar onu görünce yeryüzündeki herkes iman eder
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4635
158
Güneş batıdan doğup insanlar onu görünce hepsi iman eder; o, imanın fayda vermeyeceği zamandır
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4636
159
Övgüyü Allah'tan daha çok seven hiç kimse yoktur; bu sebeple kendini övmüştür
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4637
160
Beni peygamberler arasında üstün tutmayın; kıyamet günü insanlar bayılacak, ilk ayılan ben olacağım
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4638
161
Keme mantarı mendendir; suyu da göz için şifadır
Saîd b. Zeyd · Sahîh-i Buhârî 4639
162
Arkadaşımı bana bırakır mısınız? Siz yalan söylüyorsun dediniz, Ebû Bekir ise doğru söyledin dedi
Ebü'd-Derdâ · Sahîh-i Buhârî 4640
163
İsrâiloğulları sözü değiştirdiler; kalçaları üzerinde sürünerek girip kıl içinde bir tane dediler
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4641
164
Hür âyeti okuyunca Ömer onun ötesine geçmedi; o, Allah'ın Kitabı'nın sınırında duran biriydi
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4642
165
Allah, af yolunu tut âyetini ancak insanların ahlakı hakkında indirmiştir
Abdullah b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4643
166
Allah, Peygamber'ine insanların ahlakından affı almasını emretti
Abdullah b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4644
167
Enfâl sûresi Bedir hakkında indi
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4645
168
Akıllarını kullanmayan sağır ve dilsizler, Abdüddâroğullarından bir gruptur
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4646
169
Kur'an'daki en büyük sûre, Hamd âlemlerin Rabbi Allah'adır sûresidir; es-Seb'u'l-mesânîdir
Ebû Saîd b. Muallâ · Sahîh-i Buhârî 4647
170
Ebû Cehil: Allah'ım, bu senin katından gelen hak ise başımıza gökten taş yağdır, dedi
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4648
171
Sen onların içindeyken Allah onlara azap edecek değildir, âyeti Ebû Cehil'in sözü üzerine indi
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4649
172
Osman'ı Allah affetmişti; Ali ise Resûlullah'ın amcasının oğlu ve damadıdır
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4650
173
Fitne nedir biliyor musun? Muhammed müşriklerle savaşırdı; sizin saltanat için savaşmanız gibi değildi
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4651
174
Önce bir kişinin on kişiden kaçmaması farz kılındı; sonra yüz kişinin iki yüz kişiden kaçmaması yazıldı
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4652
175
Allah sayıyı hafifletince, hafifletildiği ölçüde sabırları da eksildi
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4653
176
En son inen âyet kelâle âyeti, en son inen sûre de Berâe'dir
Berâ · Sahîh-i Buhârî 4654
177
Ali, bizimle birlikte nahr günü Minâ halkı arasında Berâe'yi ilan etti
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4655
178
Peygamber, Ali b. Ebû Tâlib'i arkadan gönderip ona Berâe'yi ilan etmesini emretti
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4656
179
Humeyd, Ebû Hüreyre'nin hadisinden dolayı nahr günü hacc-ı ekber günüdür derdi
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4657
180
Bu âyetin ehlinden yalnızca üç kişi, münafıklardan da yalnızca dört kişi kaldı
Zeyd b. Vehb · Sahîh-i Buhârî 4658
181
Sizden birinin biriktirdiği hazinesi, kıyamet günü başı kel bir erkek yılan olur
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4659
182
Muâviye: Bu âyet ancak Ehl-i kitap hakkındadır, dedi; ben: Hem bizim hem onların hakkındadır, dedim
Zeyd b. Vehb · Sahîh-i Buhârî 4660
183
Zekât indirilince Allah onu mallar için bir temizlik kıldı
Hâlid b. Eslem · Sahîh-i Buhârî 4661
184
Zaman, Allah'ın gökleri ve yeri yarattığı günkü hâline dönmüştür; yıl on iki aydır
Ebû Bekre · Sahîh-i Buhârî 4662
185
Üçüncüleri Allah olan iki kişi hakkında ne düşünürsün?
Ebû Bekir · Sahîh-i Buhârî 4663
186
Onun babası Zübeyr, annesi Esmâ, teyzesi Âişe, dedesi Ebû Bekir, ninesi de Safiyye'dir
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4664
187
İnsanlar İbn Zübeyr'e biat et dediler; ben: Bu iş ondan nereye gider ki? dedim
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4665
188
Beni birilerinin yönetmesi kaçınılmazsa, amcamın oğullarının yönetmesi bana daha sevimlidir
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4666
189
Bunun soyundan dinden çıkıp gidecek bir topluluk çıkacak
Ebû Saîd · Sahîh-i Buhârî 4667
190
Münafıklar: Allah bunun sadakasına muhtaç değildir, dediler; bunun üzerine âyet indi
Ebû Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4668
191
Birimiz çabalayıp bir müd getirirdi; bugün ise onlardan birinin yüz bini vardır
Ebû Mes'ûd el-Ensârî · Sahîh-i Buhârî 4669
192
Allah beni ancak serbest bıraktı; ben de yetmişten fazla bağışlanma dileyeceğim
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4670
193
Yetmişten fazla dilersem bağışlanacağını bilsem, ondan fazlasını dilerdim
Ömer b. Hattâb · Sahîh-i Buhârî 4671
194
Ömer: O münafık olduğu hâlde onun namazını mı kılacaksın? dedi
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4672
195
Allah hidayetten sonra bana, Resûlullah'a doğru söylememden daha büyük bir nimet vermedi
Ka'b b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4673
196
Salih ameli kötü amelle karıştıranları Allah bağışladı; nehre dalınca çirkinlikleri gitti.
Semure b. Cündeb · Sahîh-i Buhârî 4674
197
Peygamber Ebû Tâlib'e ölüm döşeğinde "Lâ ilâhe illallah de; onunla Allah katında senin lehine delil getireyim" dedi.
Müseyyeb b. Hazn · Sahîh-i Buhârî 4675
198
Ka'b b. Mâlik tövbesi için malını sadaka etmek isteyince Peygamber "Malının bir kısmını elinde tut" buyurdu.
Abdullah b. Ka'b · Sahîh-i Buhârî 4676
199
Allah, gecenin son üçte birinde Ka'b ve iki arkadaşının tövbesinin kabulünü Peygamberi'ne indirdi.
Abdullah b. Ka'b b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4677
200
Ka'b b. Mâlik: Resûlullah'a doğruyu söylediğimden bu yana kasten hiç yalan söylemedim.
Abdullah b. Ka'b b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4678
201
Yemâme'de kurrâ şehit düşünce Ebû Bekir, Zeyd b. Sâbit'e Kur'an'ı araştırıp toplamasını emretti.
Vahyi yazanlardan olan Zeyd b. Sâbit el-Ensârî · Sahîh-i Buhârî 4679
202
Siz Mûsâ'ya yahudilerden daha lâyıksınız; Âşûrâ gününde siz de oruç tutun.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4680
203
Def-i hacette ve cinsel ilişkide göğe açılmaktan utananlar hakkında "Elâ innehum tesnevnî sudûruhum" âyeti indi.
Muhammed b. Abbâd b. Ca'fer · Sahîh-i Buhârî 4681
204
İbn Abbâs: Adam hanımıyla birleşirken ya da def-i hacette utanırdı; bunun üzerine Hûd 11/5 indi.
Muhammed b. Abbâd b. Ca'fer · Sahîh-i Buhârî 4682
205
İbn Abbâs, Hûd 11/5'i "Onlar O'ndan gizlenmek için göğüslerini büküp kıvırırlar" diye okudu.
Amr · Sahîh-i Buhârî 4683
206
İnfak et ki sana infak edeyim; Allah'ın eli doludur, hiçbir harcama onu eksiltmez.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4684
207
Dünyada onları örttüm, bugün de onları sana bağışlıyorum.
Safvân b. Muhriz · Sahîh-i Buhârî 4685
208
Allah zalime mühlet verir; nihayet onu yakaladığında artık bırakmaz.
Ebû Mûsâ · Sahîh-i Buhârî 4686
209
Bir kadını öpen adam hakkında "Şüphesiz iyilikler kötülükleri giderir" âyeti indi.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4687
210
Kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm oğlu kerîm: Yûsuf b. Ya'kûb b. İshâk b. İbrâhîm.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4688
211
Cahiliyede en hayırlılarınız, dinde fakih olduklarında İslâm'da da en hayırlılarınızdır.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4689
212
Âişe: Kendime Yûsuf'un babasından başka örnek bulamıyorum: "Artık bana düşen güzel bir sabırdır."
Zührî · Sahîh-i Buhârî 4690
213
Âişe: Benim ve sizin durumunuz Ya'kûb ve oğullarının durumu gibidir.
Âişe'nin annesi Ümmü Rûmân · Sahîh-i Buhârî 4691
214
İbn Mes'ûd "Heyte lek" diye okudu: Biz onu ancak bize öğretildiği gibi okuruz.
Ebû Vâil · Sahîh-i Buhârî 4692
215
Allah'ım! Yûsuf'un yedi yılı gibi yedi yıl ile Kureyş'e karşı bana yet.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4693
216
Yûsuf'un zindanda kaldığı kadar ben kalsaydım davetçiye icabet ederdim.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4694
217
Âişe: Maazallah! Peygamberler Rableri hakkında böyle bir zanda bulunmazlardı.
Urve b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4695
218
Urve "kuzibû"yu şeddesiz okuyunca Âişe "Maazallah!" dedi.
Urve · Sahîh-i Buhârî 4696
219
Gaybın anahtarları beştir; onları Allah'tan başkası bilmez, rahimlerin neyi eksilttiği de bunlardandır.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4697
220
Bana müslüman adama benzeyen bir ağaç söyleyin; yaprakları dökülmez, her zaman meyvesini verir.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4698
221
Müslüman kabirde sorguya çekildiğinde Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in Resûlullah olduğuna şahitlik eder.
Berâ b. Âzib · Sahîh-i Buhârî 4699
222
Allah'ın nimetini küfre değiştirenler, Mekke halkının kâfirleridir.
Atâ · Sahîh-i Buhârî 4700
223
Allah gökte bir işe hükmettiğinde melekler O'nun sözüne boyun eğerek kanatlarını çırparlar.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4701
224
Hicr halkının yurtlarına ancak ağlayarak girin; ağlamıyorsanız onların başına gelen size de gelmesin diye girmeyin.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4702
225
Kur'an'daki en büyük sûre Fâtiha'dır; o, es-Seb'u'l-mesânî ve Peygamber'e verilen Kur'ân-ı azîmdir.
Ebû Saîd b. el-Muallâ · Sahîh-i Buhârî 4703
226
Ümmü'l-Kur'ân, es-Seb'u'l-mesânî ve Kur'ân-ı azîmdir.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4704
227
Kur'an'ı parça parça edenler, onun bir kısmına iman edip bir kısmını inkâr eden Ehl-i kitaptır.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4705
228
Âyetteki bölücüler, kitabın bir kısmına iman edip bir kısmını inkâr eden yahudiler ve hıristiyanlardır.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4706
229
Cimrilikten, tembellikten, ömrün en düşkün çağından ve kabir azabından sana sığınırım.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4707
230
Benî İsrâîl, Kehf ve Meryem sûreleri ilk inen üstün sûrelerdendir ve eskiden beri ezberimdedir.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4708
231
Seni fıtrata ileten Allah'a hamd olsun; şarabı alsaydın ümmetin azardı.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4709
232
Kureyş beni yalanlayınca Allah bana Beytülmakdis'i gösterdi; ona bakarak alametlerini haber verdim.
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4710
233
Cahiliyede bir kabile kalabalıklaşınca "Falanoğulları çoğaldı (emire)" derdik.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4711
234
Kıyamet günü ben insanların efendisiyim; peygamberler "Nefsim, nefsim" der, insanlar sonunda bana gelir.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4712
235
Dâvûd'a okumak hafifletildi; bineği eyerlenmeden önce okumasını bitirirdi.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4713
236
İnsanlardan bazıları cinlere taparlardı; cinler müslüman oldu, tapanlar ise dinlerine sarılıp kaldılar.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4714
237
Rablerine vesile arayanlar, kendilerine tapılan ve sonra müslüman olan bir grup cindir.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4715
238
İsrâ gecesi Peygamber'e gösterilen rüya gözle görmedir; lanetlenmiş ağaç ise zakkum ağacıdır.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4716
239
Ebû Hüreyre: Gece ve gündüz meleklerinin buluşmasına delil olarak "Sabah namazı şahitlidir" âyetini okuyun.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4717
240
Kıyamet günü şefaat sonunda Peygamber'e ulaşır; o gün Allah onu makam-ı mahmûda gönderir.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4718
241
Ezanı işitince vesile ve makam-ı mahmûd duasını okuyana kıyamet günü şefaatim helal olur.
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4719
242
Peygamber Kâbe'nin etrafındaki putları çubukla dürterken "Hak geldi, bâtıl yok olup gitti" diyordu.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4720
243
Yahudiler ruhu sorunca vahiy indi: Ruh Rabbimin emrindendir; size ancak az bir ilim verilmiştir.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4721
244
Namazda sesini yükseltme âyeti, Peygamber Mekke'de gizlenirken müşrikler Kur'an'a sövmesin diye indi.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4722
245
"Namazında sesini yükseltme, onu gizli de okuma" âyeti dua hakkında indirildi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4723
246
Resûlullah geceleyin Ali ile Fâtıma'nın yanına gelip "Namaz kılmıyor musunuz?" buyurdu.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4724
247
Mûsâ'nın sabretmiş olmasını isterdik; böylece Allah onların haberinden bize anlatırdı.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4725
248
Hızır, Mûsâ'ya: "Benim bir ilmim var ki onu bilmen sana uygun düşmez" dedi.
İbn Cüreyc · Sahîh-i Buhârî 4726
249
Kayanın dibindeki Hayat pınarının suyu balığa değince balık canlanıp denize girdi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4727
250
Amelleri bakımından en çok zarara uğrayanlar, Muhammed'i yalanlayan yahudiler ve cenneti inkâr eden hıristiyanlardır.
Mus'ab b. Sa'd · Sahîh-i Buhârî 4728
251
Kıyamet günü iri, şişman adam gelir; Allah katında bir sivrisinek kanadı kadar ağırlığı olmaz.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4729
252
Ölüm alacalı bir koç suretinde getirilip cennet ve cehennem ehlinin gözü önünde boğazlanır.
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4730
253
Resûlullah Cebrâil'e: "Bizi şimdi ziyaret ettiğinden daha çok ziyaret etmene ne engel oluyor?" dedi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4731
254
Âs b. Vâil, Habbâb'a "Muhammed'i inkâr edinceye kadar sana alacağını vermem" dedi.
Habbâb · Sahîh-i Buhârî 4732
255
Mekke'de demirci idim; Âs b. Vâil'e bir kılıç yaptım, ücretini istemeye gittim.
Habbâb · Sahîh-i Buhârî 4733
256
Câhiliye döneminde demirci idim; Âs b. Vâil'de alacağım vardı.
Habbâb · Sahîh-i Buhârî 4734
257
Âs b. Vâil, "Ölümden sonra diriltilirsem mala ve çocuğa döndüğümde sana öderim" dedi.
Habbâb · Sahîh-i Buhârî 4735
258
Âdem ile Mûsâ karşılaştılar ve Âdem, Mûsâ'ya delille üstün geldi.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4736
259
Biz Mûsâ'ya onlardan daha yakınız; siz de Âşûrâ gününü oruçla geçirin.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4737
260
Âdem, Mûsâ'ya: "Beni yaratmadan önce Allah'ın aleyhime yazdığı bir iş yüzünden mi beni kınıyorsun?" dedi.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4738
261
Benî İsrâîl, Kehf, Meryem, Tâhâ ve Enbiyâ sûreleri ilk inen eski sûrelerdendir.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4739
262
Kıyamet günü ilk giydirilecek olan İbrâhîm'dir.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4740
263
Siz insanlar arasında beyaz öküzün böğründeki siyah kıl gibisiniz; cennet ehlinin yarısı olmanızı umarım.
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4741
264
Karısı erkek çocuk doğurup atları yavrularsa "Bu iyi bir dindir", yoksa "Bu kötü bir dindir" derdi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4742
265
"Şu ikisi Rableri hakkında tartışan iki hasımdır" âyeti Bedir'de Hamza ve Utbe ile arkadaşları hakkında indi.
Ebû Zer · Sahîh-i Buhârî 4743
266
Kıyamet günü hasımlaşmak için Rahmân'ın huzurunda diz çökecek ilk kişi benim.
Ali b. Ebû Tâlib · Sahîh-i Buhârî 4744
267
Uveymir'in karısı çocuğu, Resûlullah'ın Uveymir'i doğrulayan vasfı üzere doğurdu.
Sehl b. Sa'd · Sahîh-i Buhârî 4745
268
Lânetleşen kadının oğlu annesine vâris olur, anne de ondan Allah'ın farz kıldığı payı alır.
Sehl b. Sa'd · Sahîh-i Buhârî 4746
269
Hilâl b. Ümeyye karısını Şerîk b. Sehmâ ile itham edince eşlere zina isnadına dair âyetler indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4747
270
Resûlullah, lânetleşen eşlerde çocuğun kadına ait olduğuna hükmetti ve aralarını ayırdı.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4748
271
İfk iftirasının büyüğünü üstlenen kişi Abdullah b. Übey b. Selûl'dür.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4749
272
Allah azze ve celle seni temize çıkardı; Âişe: "Allah'tan başkasına hamd etmem" dedi ve İfk âyetleri indi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4750
273
Âişe'ye iftira atılınca bayılıp yere düştü.
Âişe'nin annesi Ümmü Rûmân · Sahîh-i Buhârî 4751
274
Âişe, Nûr sûresindeki âyeti "iz telikûnehû bi-elsinetiküm" şeklinde okurdu.
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4752
275
İbn Abbâs övünce Âişe: "Keşke unutulup gitmiş bir şey olsaydım" dedi.
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4753
276
Kāsım tariki: İbn Abbâs Âişe'nin yanına girmek için izin isteyip onu övdü.
Kāsım · Sahîh-i Buhârî 4754
277
Hassân Âişe'yi şiirle övünce Âişe ona: "Ama sen öyle değilsin" dedi.
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4755
278
Âişe Hassân için: "Körlükten daha şiddetli hangi azap var? O, Resûlullah'ı savunurdu" dedi.
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4756
279
Resûlullah alnını silerken: "Müjde ey Âişe! Allah senin suçsuzluğunu indirdi" dedi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4757
280
İlk muhacir kadınlar, başörtüsü âyeti inince örtülerini yırtıp onlardan başörtüsü edindiler.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4758
281
Başörtüsü âyeti inince kadınlar izarlarını kenarlarından yırtıp onlardan başörtüsü edindiler.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4759
282
Kâfiri dünyada iki ayağı üzerinde yürüten, kıyamet günü yüzü üzerinde yürütmeye kadir değil midir?
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4760
283
Peygamber'in en büyük günahlar hakkındaki sözünü doğrulamak üzere Furkân sûresindeki âyet indi.
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4761
284
İbn Abbâs: Furkân'daki bu âyet Mekkî'dir; onu Nisâ sûresindeki Medenî bir âyet neshetti.
Kāsım b. Ebû Bezze · Sahîh-i Buhârî 4762
285
Mümin öldürme âyeti en son inenler arasında indi; onu hiçbir şey neshetmedi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4763
286
İbn Abbâs: Mümini kasten öldürenin tövbesi yoktur; Furkân âyeti câhiliye ehli hakkındadır.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4764
287
Mekke halkı günahlarını hatırlatınca Allah "Ancak tövbe eden, iman eden ve salih amel işleyen" âyetini indirdi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4765
288
İbn Abbâs: Mümini kasten öldürme âyetini hiçbir şey neshetmedi; Furkân âyeti şirk ehli hakkında indi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4766
289
Beş şey geçmiştir: duman, ay, Rûm, büyük yakalama ve lizâm.
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4767
290
İbrâhim kıyamet günü babasını, üzerinde toz ve karalık olduğu halde görür.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4768
291
İbrâhim babası için Allah'a vaadini hatırlatınca Allah: "Ben cenneti kâfirlere haram kıldım" buyurur.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4769
292
"En yakın akrabanı uyar" âyeti inince Peygamber Safâ'ya çıkıp Kureyş boylarına seslendi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4770
293
Ey Kureyş topluluğu! Kendinizi Allah'tan satın alın; ben Allah'a karşı size hiçbir fayda sağlayamam.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4771
294
Ebû Tâlib ölürken Lâ ilâhe illallah demekten kaçındı; "Sen sevdiğini hidayete erdiremezsin" âyeti onun hakkında indi.
Müseyyeb · Sahîh-i Buhârî 4772
295
"Seni elbette dönülecek yere döndürecektir" âyetindeki dönülecek yer Mekke'dir.
İbn Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4773
296
İbn Mes'ûd: Kişinin bilmediği şey için "Bilmiyorum" demesi ilimdendir.
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4774
297
Hiçbir doğan yoktur ki fıtrat üzere doğmasın; Rûm sûresindeki fıtrat âyeti de bunu bildirir.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4775
298
İmanı zulümle karıştırmamak âyetindeki zulüm, Lokmân'ın dediği gibi şirktir.
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4776
299
Cibrîl insan suretinde gelip Peygamber'e iman, İslam, ihsan ve kıyameti sordu; dini öğretmek için gelmişti.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4777
300
Gaybın anahtarları beştir; Peygamber ardından Lokmân sûresindeki kıyamet bilgisi âyetini okudu.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4778
301
Ebû Hüreyre: Dilerseniz "Hiç kimse, onlar için ne göz aydınlıkları gizlendiğini bilmez" âyetini okuyun.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4779
302
Salih kullarım için saklı hazine olarak hazırladıklarımın yanında size bildirilenler bir yana dursun.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4780
303
Peygamber müminlere kendi nefislerinden daha yakındır; borç ya da bakıma muhtaç aile bırakan bana gelsin.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4781
304
Zeyd b. Hârise'yi, âyet ininceye kadar Zeyd b. Muhammed'den başka bir adla çağırmazdık
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4782
305
Allah'a verdikleri söze sadakat gösteren erler âyetinin Enes b. Nadr hakkında indiğini düşünüyoruz
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4783
306
Ahzâb sûresinden bir âyeti, şahitliği iki adamın şahitliği sayılan Huzeyme'den başkasının yanında bulamadım
Zeyd b. Sâbit · Sahîh-i Buhârî 4784
307
Anne babana danışıncaya kadar acele etmemende bir sakınca yoktur
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4785
308
Ben Allah'ı, Resûlü'nü ve âhiret yurdunu istiyorum; Peygamber'in hanımları da benim yaptığımı yaptılar
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4786
309
Allah'ın açığa çıkaracağı şeyi içinde gizliyordun âyeti Zeyneb bint Cahş ile Zeyd b. Hârise hakkında indi
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4787
310
Görüyorum ki Rabbin senin arzunu yerine getirmekte acele ediyor
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4788
311
Bu iş bana kalmışsa ya Resûlallah, senin hususunda hiç kimseyi kendime tercih etmek istemem
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4789
312
Ya Resûlallah! Yanına iyi de giriyor, kötü de; mü'minlerin annelerine örtünmeyi emretsen
Ömer · Sahîh-i Buhârî 4790
313
Üç kişi oturmaya devam etti; Allah: Ey iman edenler! Peygamber'in evlerine girmeyin, âyetini indirdi
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4791
314
Bu âyeti, hicab âyetini insanların en iyi bileni benim
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4792
315
Peygamber çok hayâlı idi; benimle kendisi arasına perdeyi saldı ve hicab âyeti indirildi
Enes · Sahîh-i Buhârî 4793
316
Evine dönünce sohbete dalmış iki adam gördü ve geri döndü; sonra hicab âyeti indirildi
Enes · Sahîh-i Buhârî 4794
317
Ey Sevde! Vallahi bizden gizlenemiyorsun; nasıl çıktığına bir bak
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4795
318
Nesepten haram kıldığınızı süt emmeden de haram kılın
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4796
319
Ya Resûlallah! Sana selam vermeyi öğrendik; peki salavat nasıl olacak?
Ka'b b. Ucre · Sahîh-i Buhârî 4797
320
Allah'ım! Kulun ve resûlün Muhammed'e, İbrâhîm'in âline salat ettiğin gibi salat et
Ebû Saîd el-Hudrî · Sahîh-i Buhârî 4798
321
Mûsâ hayâlı bir adamdı; Mûsâ'yı inciten kimseler gibi olmayın âyeti bunu anlatır
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4799
322
Kulak hırsızı kelimeyi kâhinin diline bırakır, o da onunla beraber yüz yalan söyler
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4800
323
Ebû Leheb: Yuh sana! Bizi bunun için mi topladın? dedi; Allah Tebbet sûresini indirdi
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4801
324
Ey Ebû Zer! Güneşin nereye battığını biliyor musun? Gider, arşın altında secde eder
Ebû Zer · Sahîh-i Buhârî 4802
325
Güneşin karar yeri arşın altındadır
Ebû Zer · Sahîh-i Buhârî 4803
326
Hiç kimseye, Mettâ'nın oğlundan daha hayırlı olmak yaraşmaz
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4804
327
Ben Yûnus b. Mettâ'dan daha hayırlıyım diyen yalan söylemiş olur
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4805
328
Sâd sûresindeki secde soruldu; İbn Abbas o sûrede secde ederdi
Avvâm · Sahîh-i Buhârî 4806
329
Dâvûd, Peygamberinizin uyması emredilenlerdendi; Dâvûd secde etti, Resûlullah da secde etti
Avvâm · Sahîh-i Buhârî 4807
330
Kardeşim Süleymân'ın, bana benden sonra kimseye yaraşmayacak bir mülk bağışla, sözünü hatırladım
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4808
331
Bilmediği bir şey için Allah daha iyi bilir demek de ilimdendir
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4809
332
Ey kendi aleyhlerine haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümidinizi kesmeyin âyeti de indi
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4810
333
Peygamber, âlimin sözünü tasdik ederek azı dişleri görününceye kadar güldü
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4811
334
Allah yeri avucuna alır, gökleri sağ eliyle dürer, sonra: Melik benim! Yeryüzünün melikleri nerede? der
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4812
335
Son üflemeden sonra başını ilk kaldıracak olan benim; bir de bakarım ki Mûsâ arşa tutunmuş
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4813
336
İki üfleme arası kırktır; insanın kuyruk sokumu kemiği dışında her şeyi çürür
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4814
337
Ukbe, Resûlullah'ın elbisesini boynuna dolayıp boğdu; Ebû Bekir onu uzaklaştırdı
Urve b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4815
338
Allah'ın konuşmamızı işittiğini düşünüyor musunuz? Bir kısmını işitiyorsa hepsini de işitir
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4816
339
Açıktan konuştuğumuzda işitiyorsa gizlediğimizde de işitir
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4817
340
Kureyş'in, Peygamber'in aralarında akrabalığı bulunmayan hiçbir boyu yoktu
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4818
341
Peygamber'i minberde: Ey Mâlik! Rabbin bizim işimizi bitirsin, âyetini okurken işittim
Ya'lâ b. Ümeyye · Sahîh-i Buhârî 4819
342
Beş şey geçmiştir: duhân, Rûm, kamer, batşe ve lizâm
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4820
343
Kureyş isyan edince Peygamber onlara Yûsuf'un yılları gibi kıtlık yıllarıyla beddua etti
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4821
344
Bilmediğin bir şey için Allah daha iyi bilir demen ilimdendir
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4822
345
Büyük yakalayış Bedir günüdür
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4823
346
Ey Muhammed! Kavmin helak oldu; Allah'a dua et de onlardan kaldırsın
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4824
347
Beş şey gerçekleşip geçmiştir: lizâm, Rûm, batşe, kamer ve duhân
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4825
348
Âdemoğlu beni incitiyor; dehre söver, oysa dehr benim
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4826
349
Allah bizim hakkımızda Kur'an'dan hiçbir şey indirmedi; ancak benim temize çıkarılmamı indirdi
Yûsuf b. Mâhek · Sahîh-i Buhârî 4827
350
Ey Âişe! İçinde bir azap olmayacağından beni ne emin kılar?
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4828, 4829
351
Seni gözeteni gözetmeme, seni koparanı koparmama razı olmaz mısın?
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4830
352
Resûlullah: İsterseniz akrabalık bağlarını koparma âyetini okuyun, buyurdu
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4831
353
Muâviye b. Ebü'l-Müzerrid rivayetinde: İsterseniz Muhammed sûresindeki âyeti de okuyun
Muâviye b. Ebü'l-Müzerrid · Sahîh-i Buhârî 4832
354
Bu gece bana bir sûre indirildi ki o, bana üzerine güneşin doğduğu her şeyden daha sevimlidir
Eslem · Sahîh-i Buhârî 4833
355
Apaçık fetih âyetindeki fetih Hudeybiye'dir
Enes · Sahîh-i Buhârî 4834
356
Peygamber Mekke'nin fethedildiği gün Fetih sûresini sesini titreterek okudu
Abdullah b. Muğaffel · Sahîh-i Buhârî 4835
357
Ayakları şişinceye kadar namaz kıldı ve "Şükreden bir kul olmayayım mı?" buyurdu
Muğîre b. Şu'be · Sahîh-i Buhârî 4836
358
Şükreden bir kul olmayı sevmeyeyim mi?
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4837
359
Tevrat'ta: "Sen benim kulum ve elçimsin, sana Mütevekkil adını verdim"
Abdullah b. Amr b. Âs · Sahîh-i Buhârî 4838
360
O, Kur'an okunması sebebiyle inen sekînettir
Berâ b. Âzib · Sahîh-i Buhârî 4839
361
Hudeybiye günü bin dört yüz kişiydik
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4840
362
Ağaç altında biat edenlerden Abdullah b. Muğaffel: Peygamber hazfi yasakladı
Abdullah b. Muğaffel el-Müzenî · Sahîh-i Buhârî 4841
363
Yıkanılan yere bevletmek hakkında Abdullah b. Muğaffel'den işitilen rivayet
Ukbe b. Suhbân · Sahîh-i Buhârî 4842
364
Sâbit b. Dahhâk, ağacın altında biat eden ashâbdandı.
Sâbit b. Dahhâk · Sahîh-i Buhârî 4843
365
Ey Hattâb'ın oğlu! Ben Allah'ın Resûlüyüm; Allah beni asla zayi etmez
Habîb b. Ebû Sâbit · Sahîh-i Buhârî 4844
366
İki hayırlı kişi, Ebû Bekir ve Ömer, Peygamber'in huzurunda seslerini yükselttiler
İbn Ebû Müleyke · Sahîh-i Buhârî 4845
367
Sâbit b. Kays'a: Sen cehennemliklerden değilsin, bilakis cennetliklerdensin
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4846
368
Ebû Bekir ile Ömer tartışıp sesleri yükselince "Allah'ın ve Resûlünün önüne geçmeyin" âyeti indi
Abdullah b. Zübeyr · Sahîh-i Buhârî 4847
369
Cehenneme atılır, o da "Daha var mı?" der; Allah ayağını koyunca "Yeter, yeter!" der
Enes · Sahîh-i Buhârî 4848
370
Cehenneme "Doldun mu?" denilir; o da "Daha var mı?" der
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4849
371
Cennet ile cehennem tartıştı; cehennem "Kibirlilere ve zorbalara ayrıcalıklı kılındım" dedi
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4850
372
Siz şu ayı gördüğünüz gibi Rabbinizi göreceksiniz; onu görmekte izdihama uğramayacaksınız
Cerîr b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4851
373
Allah ona bütün namazların ardından tesbih etmesini emretti
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4852
374
İnsanların arkasından binekli olarak tavaf et; Resûlullah namazda Tûr sûresini okuyordu
Ümmü Seleme · Sahîh-i Buhârî 4853
375
Tûr sûresindeki "Yoksa onlar hiçbir şey olmaksızın mı yaratıldılar" âyetinde kalbim neredeyse uçacaktı
Cübeyr b. Mut'im · Sahîh-i Buhârî 4854
376
Kim sana Muhammed'in Rabbini gördüğünü söylerse yalan söylemiştir
Mesrûk · Sahîh-i Buhârî 4855
377
İki yay kadar mesafe âyeti: Peygamber Cebrâil'i altı yüz kanatlı olarak gördü
Zirr b. Hubeyş · Sahîh-i Buhârî 4856
378
Abdullah bize Muhammed'in Cebrâil'i altı yüz kanatlı gördüğünü haber verdi
Şeybânî · Sahîh-i Buhârî 4857
379
Rabbinin en büyük âyetlerinden olarak ufku kaplayan yeşil bir refref gördü
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4858
380
Lât, hacıların sevîkini karıştıran bir adamdı
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4859
381
Yemininde "Lât ve Uzzâ'ya andolsun" diyen "Lâ ilâhe illallah" desin
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4860
382
Menât adına ihrama girenler Safâ ile Merve arasında tavaf etmezlerdi
Urve · Sahîh-i Buhârî 4861
383
Peygamber Necm sûresinde secde etti; müslümanlar, müşrikler, cinler ve insanlar da secde etti
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4862
384
İçinde secde bulunan ilk indirilen sûre Necm'dir
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4863
385
Ay iki parçaya ayrıldı; bir parçası dağın üstünde, bir parçası onun berisinde idi
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4864
386
Biz Peygamber ile birlikteyken ay yarıldı; "Şahit olun, şahit olun!" buyurdu
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4865
387
Ay, Peygamber zamanında yarıldı
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4866
388
Mekkeliler bir mucize istedi; onlara ayın yarılmasını gösterdi
Enes · Sahîh-i Buhârî 4867
389
Enes'ten: Ay iki parçaya yarıldı
Enes · Sahîh-i Buhârî 4868
390
Peygamber "Fe-hel min müddekir" diye okurdu
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4869
391
Peygamber'den: O, "Fe-hel min müddekir" diye okurdu
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4870
392
Peygamber'i "fe-hel min müddekir" âyetini dal harfiyle okurken işittim
Ebû İshâk · Sahîh-i Buhârî 4871
393
Peygamber Kamer sûresindeki "Fe-hel min müddekir" âyetini okudu
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4872
394
Andolsun sizin benzerlerinizi helâk ettik; öğüt alan yok mu?
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4873
395
Peygamber'e "müzzekir" diye okudum; "Fe-hel min müddekir" buyurdu
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4874
396
Allah'ım! Senden ahdini ve vaadini istiyorum; dilersen bugünden sonra sana ibadet edilmez
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4875
397
Ben oyun oynayan küçük bir kız iken Mekke'de Muhammed'e Kamer sûresinin âyeti indirildi
Yûsuf b. Mâhek · Sahîh-i Buhârî 4876
398
Bedir günü çadırdan "O topluluk yakında bozguna uğratılacak" âyetini okuyarak çıktı
Abdullah b. Abbas · Sahîh-i Buhârî 4877
399
Kapları ve içindekiler gümüşten iki cennet, altından iki cennet vardır
Ebû Mûsâ el-Eş'arî · Sahîh-i Buhârî 4878
400
Cennette içi oyuk tek bir inciden, eni altmış mil olan bir çadır vardır
Ebû Mûsâ el-Eş'arî · Sahîh-i Buhârî 4879, 4880
401
Cennette bir ağaç vardır ki binekli kimse onun gölgesinde yüz yıl yol alır da onu aşamaz
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4881
402
Tevbe sûresi rezil eden (fâdıha) sûredir; Enfâl Bedir, Haşr Benî Nadîr hakkında indi
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4882
403
İbn Abbas: Haşr sûresine "Nadîr sûresi" de
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Buhârî 4883
404
Resûlullah'ın Nadîroğullarının hurmalıklarını yakıp kesmesi üzerine Haşr sûresinin beşinci âyeti indi
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4884
405
Nadîroğullarının malları, Allah'ın Resûlüne savaşsız fey olarak verdiği mallardandı
Ömer · Sahîh-i Buhârî 4885
406
Peygamber size ne verdiyse onu alın, sizi neden men ettiyse ondan da sakının
Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4886
407
Resûlullah saç ekleyen kadına lanet etti
Süfyân · Sahîh-i Buhârî 4887
408
Halifeye ilk muhacirleri, onların hakkını tanımasını tavsiye ederim
Ömer · Sahîh-i Buhârî 4888
409
Bu gece bunu misafir edecek bir adam yok mu? Allah ona rahmet etsin
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4889
410
Ey Hâtıb, bu nedir? Bunu küfür sebebiyle ya da dinimden dönerek yapmadım
Ali · Sahîh-i Buhârî 4890
411
Vallahi biatta Resûlullah'ın eli hiçbir kadının eline asla dokunmadı
Peygamber'in hanımı Âişe · Sahîh-i Buhârî 4891
412
Resûlullah kadınlardan biat alırken onları ölünün arkasından ağıt yakmaktan men etti
Ümmü Atıyye · Sahîh-i Buhârî 4892
413
İyi işte Peygamber'e karşı gelmemek, Allah'ın kadınlara koştuğu bir şarttır
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4893
414
Allah'a hiçbir şeyi ortak koşmamak, zina etmemek ve hırsızlık yapmamak üzere bana biat eder misiniz?
Ubâde b. Sâmit · Sahîh-i Buhârî 4894
415
Peygamber bayram namazından sonra kadınların yanına gelip biat âyetini okudu ve "Siz buna bağlı mısınız?" buyurdu
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4895
416
Ben Muhammed'im, ben Ahmed'im, ben Mâhî'yim, ben Hâşir'im, ben Âkıb'ım
Cübeyr b. Mut'im · Sahîh-i Buhârî 4896
417
İman Süreyyâ yıldızında olsaydı bile, bunlardan bazı adamlar ona ulaşırdı
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4897
418
Selmân'ın kavminden bazı adamlar imana ulaşırdı
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4898
419
Cuma günü kervan gelince on iki adam dışında insanlar Peygamber'i bırakıp ona koştular
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4899
420
Ey Zeyd! Allah seni doğruladı
Zeyd b. Erkam · Sahîh-i Buhârî 4900
421
Abdullah b. Übey'in sözünü bildiren Zeyd'i Allah, Münâfikûn sûresini indirerek doğruladı
Zeyd b. Erkam · Sahîh-i Buhârî 4901
422
Abdullah b. Übey'in sözünü Peygamber'e haber verince ensar beni kınadı
Zeyd b. Erkam · Sahîh-i Buhârî 4902
423
İnsanlar "Zeyd, Resûlullah'a yalan söyledi" deyince içime bir sıkıntı düştü
Zeyd b. Erkam · Sahîh-i Buhârî 4903
424
Amcam: "Peygamber'in seni yalanlamasından ve sana kızmasından başka ne istedin ki?" dedi
Zeyd b. Erkam · Sahîh-i Buhârî 4904
425
Bırakın onu, çünkü o kokuşmuş bir şeydir
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4905
426
Allah'ım! Ensarı ve ensarın oğullarını bağışla
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4906
427
Bırak onu; insanlar Muhammed'in arkadaşlarını öldürdüğünü konuşmasın
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4907
428
Eğer onu boşamak isterse, ona dokunmadan önce temiz iken boşasın
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4908
429
Kocasının ölümünden kırk gece sonra doğum yapan kadının iddeti
Ebû Seleme · Sahîh-i Buhârî 4909
430
Kısa Nisâ sûresi uzun olandan sonra indi
Muhammed · Sahîh-i Buhârî 4910
431
Hanımını kendine haram kılan kimse kefaret verir
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4911
432
Zeyneb bt. Cahş'ın yanında bal içiyordum; bir daha ona dönmeyeceğim
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4912
433
Dünyanın onların, âhiretin de bizim olmasına razı olmaz mısın?
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4913
434
Resûlullah'a karşı birbirine arka çıkan iki kadın Âişe ile Hafsa'dır
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4914
435
Ömer'e abdest suyu dökerken birbirine arka çıkan iki kadını sordum
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4915
436
Eğer o sizi boşarsa, Rabbinin ona sizden daha hayırlı eşler vermesi umulur
Ömer · Sahîh-i Buhârî 4916
437
Kureyş'ten, koyunun zenemesi gibi bir zenemesi olan bir adam
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4917
438
Size cennet ehlini haber vereyim mi? Zayıf görülüp hor görülen herkestir
Hârise b. Vehb el-Huzâî · Sahîh-i Buhârî 4918
439
Rabbimiz incikini açar; her mümin erkek ve kadın O'na secde eder
Ebû Saîd · Sahîh-i Buhârî 4919
440
Nûh kavmindeki putlar sâlih adamların isimleriydi; bilgi unutulunca onlara tapıldı
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4920
441
Cinler Kur'an'ı işitince "İşte sizinle gökten gelen haber arasına engel olan budur" dediler
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4921
442
Kur'an'dan ilk inen "Ey bürünüp sarınan!" âyetidir dendi; Câbir Hirâ inzivasını anlattı
Yahyâ b. Ebû Kesîr · Sahîh-i Buhârî 4922
443
Câbir: Peygamber "Hirâ'da inzivaya çekildim" buyurdu; ilk inen Müddessir'dir.
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4923
444
Melek gökle yer arasında bir taht üzerinde oturuyordu; Hatice'ye gelip "Beni bürüyün" dedim
Yahyâ · Sahîh-i Buhârî 4924
445
Hirâ'da bana gelen melek gökle yer arasında bir kürsü üzerinde oturuyordu
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4925
446
Sonra vahiy kızıştı ve ardı ardına geldi
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Buhârî 4926
447
Vahiy indiğinde Peygamber onu ezberlemek için dilini hareket ettirirdi
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4927
448
Onu senin göğsünde toplamamız ve onu okumanı sağlamamız bize aittir
Mûsâ b. Ebû Âişe · Sahîh-i Buhârî 4928
449
Cebrâil gelince başını öne eğip dinlerdi; gidince de Allah'ın vaat ettiği gibi vahyi okurdu.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4929
450
Mürselât sûresi inerken çıkan yılan, ona koşan sahâbîleri geçip deliğine girdi.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4930
451
İsrâil ve A'meş tarikleri: Mürselât inerken çıkan yılan sahâbîlerden kaçıp deliğine girdi.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4931
452
Mürselât sûresini Resûlullah'ın ağzından aldık; ağzı da onunla henüz tazeydi.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4931b
453
Odunu üç zirâ ya da daha kısa boylarda kış için kaldırır, buna "kasar" derdik.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4932
454
Cimâlâtun sufr, adamların beli kalınlığına varıncaya kadar bir araya toplanan gemi halatlarıdır.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4933
455
Siz onun şerrinden korunduğunuz gibi o da sizin şerrinizden korundu.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Buhârî 4934
456
İki üfürüş arası kırktır; insanın kuyruk sokumu kemiği dışında her şeyi çürür.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4935
457
Resûlullah iki parmağıyla işaret ederek: "Ben ve kıyamet şu ikisi gibi gönderildik" buyurdu.
Sehl b. Sa'd · Sahîh-i Buhârî 4936
458
Kur'an'ı, kendisine ağır geldiği hâlde sürekli tekrar ederek okuyana iki ecir vardır.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4937
459
İnsanların Rabbü'l-âlemîn için kalkacağı gün, biri kulaklarının yarısına kadar terine gömülür.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Buhârî 4938
460
Kolay hesap, amellerin arzıdır; hesabı didik didik edilen ise helak olur.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4939
461
"Elbette hâlden hâle geçeceksiniz" âyeti, hâlden sonra hâl demektir; bu, Peygamberinizdir.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4940
462
Peygamber Medine'ye gelmeden önce A'lâ sûresini ve benzeri sûreleri okumuştum.
Berâ b. Âzib · Sahîh-i Buhârî 4941
463
Biriniz karısını köle döver gibi döver; sonra belki de gününün sonunda onunla yatar.
Abdullah b. Zem'a · Sahîh-i Buhârî 4942
464
Ebu'd-Derdâ: "Ben de bunu Peygamber'in ağzından işittim; bunlar ise bize karşı direniyorlar" dedi.
Alkame · Sahîh-i Buhârî 4943
465
Peygamber'i "ve'z-zekeri ve'l-ünsâ" diye okurken işittim; Allah'a andolsun, onlara uymam!
İbrâhîm en-Nehaî · Sahîh-i Buhârî 4944
466
Sizden hiçbir kimse yoktur ki cennetteki yeri de cehennemdeki yeri de yazılmış olmasın.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4945
467
Ali'nin diğer tariki: Herkesin cennetteki ve cehennemdeki yeri yazılmıştır.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4945b
468
Peygamber bir cenazede çubukla yeri eşeleyerek: "Amel edin; herkese kolaylaştırılmıştır" buyurdu.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4946
469
"Yazılana güvenmeyelim mi?" diyenlere: "Hayır, amel edin; herkese kolaylaştırılmıştır" buyurdu.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4947
470
Doğmuş hiçbir can yoktur ki cennetteki ve cehennemdeki yeri, bedbaht mı mutlu mu olduğu yazılmış olmasın.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4948
471
Amel edin; herkese ne için yaratıldıysa o kolaylaştırılmıştır.
Ali · Sahîh-i Buhârî 4949
472
Kuşluk vaktine ve sükûna erdiği zaman geceye andolsun ki Rabbin seni bırakmadı ve sana darılmadı.
Cündüb b. Süfyân · Sahîh-i Buhârî 4950
473
Bir kadın, "Arkadaşının seni geciktirdiğini görüyorum" deyince "Rabbin seni bırakmadı" âyeti indi.
Cündüb el-Becelî · Sahîh-i Buhârî 4951
474
Peygamber bir yolculukta iken yatsı namazında Ve't-tîni ve'z-zeytûn sûresini okudu.
Berâ b. Âzib · Sahîh-i Buhârî 4952
475
Senin getirdiğin şeyi getiren hiçbir adam yoktur ki eziyete uğramasın.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4953
476
Hira'da bana gelen melek gök ile yer arasında bir kürsü üzerinde oturuyordu.
Câbir b. Abdullah el-Ensârî · Sahîh-i Buhârî 4954
477
Resûlullah'ın kendisiyle vahye başlatıldığı ilk şey salih rüya idi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4955
478
Melek gelip: "Yaratan Rabbinin adıyla oku! Rabbin en cömert olandır" dedi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4956
479
Peygamber Hatice'ye döndü ve: "Beni örtün, beni örtün!" dedi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4957
480
Ebû Cehil Peygamber'in boynuna basmaya kalksaydı melekler onu yakalardı.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4958
481
Allah bana, sana Lem yekünillezîne keferû sûresini okumamı emretti.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4959
482
Übey: "Allah beni sana adımla mı andı?" dedi; Peygamber: "Allah seni bana adınla andı" buyurdu.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4960
483
Übey: "Âlemlerin Rabbi katında anıldım mı?" dedi; Peygamber "Evet" buyurunca gözlerinden yaşlar aktı.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4961
484
Atı Allah yolunda bağlayanın, atın izleri ve tersleri bile onun için sevap olur.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4962
485
Eşekler hakkında bana bu kapsamlı ve tek âyetten başka bir şey indirilmedi.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4963
486
Kenarlarında içi oyulmuş inciden kubbeler bulunan bir nehre geldim; Cebrâil: "Bu, Kevser'dir" dedi.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Buhârî 4964
487
Kevser, iki kıyısında içi oyulmuş inciler bulunan, kapları yıldızlar sayısınca olan bir nehirdir.
Ebû Ubeyde · Sahîh-i Buhârî 4965
488
Kevser, Allah'ın Peygamber'e verdiği hayırdır; cennetteki nehir de o hayırdandır.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4966
489
Nasr sûresi indikten sonra Peygamber her namazında "Sübhâneke rabbenâ ve bi-hamdike, Allahümmağfir lî" derdi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4967
490
Resûlullah rükû ve secdesinde çokça tesbih ve istiğfar ederek Kur'an'ın emrini yerine getirirdi.
Âişe · Sahîh-i Buhârî 4968
491
İbn Abbâs'a göre Nasr sûresi, Peygamber'e ölümünün haber verilmesidir.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4969
492
Ömer, İbn Abbâs'a: "Ben de Nasr sûresinden ancak senin söylediğini biliyorum" dedi.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4970
493
Ben size şiddetli bir azaptan önce gönderilmiş bir uyarıcıyım.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4971
494
Size düşmanın sabah ya da akşam baskın yapacağını söylesem beni doğrular mıydınız?
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4972
495
Tebbet sûresi, Ebû Leheb'in Peygamber'e "Yazıklar olsun sana!" demesi üzerine indi.
Abdullah b. Abbâs · Sahîh-i Buhârî 4973
496
Âdemoğlunun bana sövmesi "Allah çocuk edindi" demesidir; hâlbuki ben tek ve Samed'im.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4974
497
Ben doğurmamış, doğurulmamış ve hiçbir şey kendisine denk olmayan Samed'im.
Ebû Hüreyre · Sahîh-i Buhârî 4975
498
Übey, Muavvizeteyn için: "Biz de Resûlullah'ın dediği gibi deriz" dedi.
Zir b. Hubeyş · Sahîh-i Buhârî 4976
499
Zir, İbn Mes'ûd'un Muavvizeteyn hakkındaki sözünü sorunca Übey, Resûlullah'a sorduğunu söyledi.
Zir b. Hubeyş · Sahîh-i Buhârî 4977
500
İsrâiloğullarına kapıdan secde ederek girin denildi, onlar ise kıçları üzerinde sürünerek girdiler.
Hemmâm b. Münebbih · Sahîh-i Müslim 3015
501
Allah, Resûlullah'a vefatından önce vahyi peş peşe gönderdi.
Enes b. Mâlik · Sahîh-i Müslim 3016
502
Siz bir âyet okuyorsunuz ki bizim hakkımızda indirilseydi o günü bayram edinirdik.
Târık b. Şihâb · Sahîh-i Müslim 3017 a
503
Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim âyeti indiğinde Resûlullah ile birlikte Arafat'taydık.
Târık b. Şihâb · Sahîh-i Müslim 3017 b
504
Dininizi kemale erdirdim âyeti Resûlullah'a Arafat'ta bir cuma günü indi.
Târık b. Şihâb · Sahîh-i Müslim 3017 c
505
Ey kız kardeşimin oğlu! Bu, velisinin himayesinde bulunan ve onun malına ortak olan yetim kızdır.
Urve b. Zübeyr · Sahîh-i Müslim 3018 a
506
Sâlih'in Zührî'den rivayeti: Malı ve güzelliği az olan yetim kızlardan yüz çevirdikleri için âyet indi.
Sahîh-i Müslim 3018 b
507
Adam malı yüzünden yetim kızı evlendirmez, ona zarar verir ve ona kötü davranır.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3018 c
508
Yetim kızı alıkoyar; ne kendisi onunla evlenir ne de onu başkasıyla evlendirir.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3018 d
509
Yetim kız, yanında bulunduğu adamın malına, hatta hurma ağacına bile ortak olmuştur.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3018 e
510
Yetimin malını idare eden kimse muhtaçsa ondan yiyebilir.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3019 a
511
Yetimin velisi muhtaçsa onun malından, malının miktarına göre örfe uygun şekilde istifade eder.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3019 b
512
İbn Numeyr'in Hişâm'dan rivayeti: Muhtaç veli yetimin malından örfe uygun şekilde yiyebilir.
Sahîh-i Müslim 3019 c
513
Yürekler gırtlaklara dayanmıştı âyetinde anlatılan gün Hendek günüdür.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3020
514
Beni boşama, yanında tut; sen haklarım konusunda bana karşı serbestsin.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3021 a
515
Kadın kocasının kendisinden ayrılmasını istemez ve ona benim hakkımda sen serbestsin der.
Âişe · Sahîh-i Müslim 3021 b
516
Onlara Peygamber'in ashabı için istiğfar etmeleri emredildi, onlar ise ashaba sövdüler.
Urve b. Zübeyr · Sahîh-i Müslim 3022 a
517
Ebû Üsâme'nin Hişâm'dan rivayeti: Ashap için istiğfar etmeleri emredildi, onlar ise ashaba sövdüler.
Sahîh-i Müslim 3022 b
518
Bu âyet indirilenlerin en sonunda indirildi, sonra onu hiçbir şey neshetmedi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Müslim 3023 a
519
Gunder ve Nadr'ın Şu'be'den rivayeti: Bu âyet indirilenlerin en sonlarındandır; onu hiçbir şey neshetmedi.
Sahîh-i Müslim 3023 b
520
Furkān'daki âyet müşrikler hakkında indi, Nisâ'daki âyeti ise hiçbir şey neshetmedi.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Müslim 3023 c
521
İslâm'a girip onu iyice kavrayan, sonra birini öldüren kimseye tövbe yoktur.
İbn Abbâs · Sahîh-i Müslim 3023 d
522
Bu Mekkî bir âyettir, onu Medenî bir âyet neshetmiştir.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Müslim 3023 e
523
Kur'an'dan topluca inen son sûre Nasr sûresidir.
Ubeydullah b. Abdullah b. Utbe · Sahîh-i Müslim 3024 a
524
Ebû Muâviye'nin Ebû Umeys'ten rivayeti: Kur'an'dan inen son sûre Nasr sûresidir.
Sahîh-i Müslim 3024 b
525
Size teslimiyet gösteren kimseye sen mü'min değilsin demeyin âyeti indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Müslim 3025
526
İyilik, evlere arka taraflarından girmeniz değildir.
Berâ b. Âzib · Sahîh-i Müslim 3026
527
Müslüman olmamızla Allah'ın bizi bu âyetle kınaması arasında ancak dört yıl vardı.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Müslim 3027
528
Kadın Beytullah'ı çıplak olarak tavaf ederdi; bunun üzerine ziynetinizi alın âyeti indi.
İbn Abbâs · Sahîh-i Müslim 3028
529
Abdullah b. Übey cariyesine git, bize bir şey kazanıp getir derdi; bunun üzerine âyet indi.
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Müslim 3029 a
530
Abdullah b. Übey'in zinaya zorladığı Müseyke ve Ümeyme bunu Peygamber'e şikâyet etti.
Câbir b. Abdullah · Sahîh-i Müslim 3029 b
531
Cinlerden ibadet edilen bir grup Müslüman oldu, onlara tapanlar ise ibadetlerini sürdürdü.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Müslim 3030 a
532
İnsanlardan bir grup cinlerden bir gruba ibadet ediyordu; cinler Müslüman oldu.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Müslim 3030 b, c
533
Cinler Müslüman oldu, onlara ibadet eden Araplar ise bunun farkında değillerdi.
Abdullah b. Mes'ûd · Sahîh-i Müslim 3030 d
534
Tevbe sûresi mi? Bilakis o, Fâdıha'dır.
Saîd b. Cübeyr · Sahîh-i Müslim 3031
535
Hamr, aklı örtendir.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Müslim 3032 a
536
Hamr beş şeyden olur: üzüm, hurma, bal, buğday ve arpa.
Abdullah b. Ömer · Sahîh-i Müslim 3032 b
537
İbn Uleyye ve Îsâ b. Yûnus tarikiyle: Hamr beş şeyden olur: Üzüm, hurma, bal, buğday ve arpa.
Sahîh-i Müslim 3032 c
538
Şu iki hasım âyeti Bedir günü teke tek dövüşe çıkanlar hakkında indi.
Kays b. Ubâd · Sahîh-i Müslim 3033 a
539
Vekî' ve Abdurrahman'ın Süfyân'dan rivayeti: Ebû Zer, "Şu iki hasım" âyetinin Bedir'de indiğine yemin etti.
Sahîh-i Müslim 3033 b